← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L4ang. crime against humanity
— Zbrodnia przeciwko ludzkości — kategoria prawnomiędzynarodowa obejmująca masowe ataki skierowane przeciwko ludności cywilnej, niezależnie od stanu wojny — została sformalizowana w art. 6 lit. c Karty Międzynarodowego Trybunału Wojskowego z 8 VIII 1945 r. (Norymberga). Obejmuje: morderstwo, deportację, prześladowania z motywów politycznych, rasowych lub religijnych. W polskim systemie pojęcie pojawia się przede wszystkim w kontekście procesów norymberskich (1945-1946) — gdzie sędziowie polscy (Tadeusz Cyprian) uczestniczyli w pracach Trybunału — oraz procesów Najwyższego Trybunału Narodowego 1946-1948 (sprawy Greisera, Hössa, Forstera, załogi Auschwitz). Kategoria zachowała znaczenie po wojnie — Polska sygnatariusz Konwencji o niestosowaniu przedawnienia wobec zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości z 26 XI 1968 r. (Dz.U. 1970 nr 26 poz. 208), co umożliwiało pociąganie do odpowiedzialności karnej zbrodniarzy nazistowskich niezależnie od upływu czasu. W k.k. z 6 VI 1997 r. — rozdział XVI "Przestępstwa przeciwko pokojowi, ludzkości oraz przestępstwa wojenne" (art. 117-126) — kodyfikacja krajowa kategorii. Pojęcie zbrodni przeciwko ludzkości znalazło zastosowanie również do zbrodni komunistycznych — IPN prowadzi dochodzenia na podstawie ustawy z 18 XII 1998 r. o IPN (Dz.U. nr 155 poz. 1016).
Źródło: Karta Międzynarodowego Trybunału Wojskowego z 8 VIII 1945 r. (Dz.U. 1947 nr 63 poz. 367); Konwencja o niestosowaniu przedawnienia z 26 XI 1968 r. (Dz.U. 1970 nr 26 poz. 208); art. 118a KK 1997
Kolekcja: sądownictwo