← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L4ang. war crime
— Zbrodnia wojenna — naruszenie praw i zwyczajów wojny — stanowi w polskim porządku prawnym kategorię o szczególnym znaczeniu z racji historycznych. Definicja obejmuje umyślne zabójstwa, tortury, nieludzkie traktowanie jeńców i ludności cywilnej, niewolnicze prace, zniszczenie miejscowości bez konieczności wojennej, deportacje, branie zakładników. Międzynarodowe podstawy: Konwencja haska IV z 18 X 1907 r. wraz z regulaminem; konwencje genewskie z 12 VIII 1949 r. (cztery konwencje — o ochronie ofiar wojny); protokoły dodatkowe z 8 VI 1977 r.; Statut Rzymski MTK z 17 VII 1998 r. (art. 8 — szeroki katalog). Polska implementacja: kodeks karny z 6 VI 1997 r. zawiera w art. 122-126 katalog czynów objętych zbrodnią wojenną — używanie zakazanych środków walki, niszczenie dóbr kultury, atakowanie obiektów chronionych, niedozwolone wykorzystanie znaków rozpoznawczych, branie zakładników, niewolnicze prace. Polskie orzecznictwo w zakresie zbrodni wojennych obejmuje przede wszystkim sprawy z lat 1944-1948 — Najwyższy Trybunał Narodowy i sądy okręgowe rozpoznawały sprawy zbrodniarzy hitlerowskich na podstawie dekretu z 31 VIII 1944 r. o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy (tzw. dekret sierpniowy). W III RP IPN prowadzi systematyczne śledztwa dotyczące zbrodni komunistycznych z wojny i okresu powojennego. Pojęcie zbrodni wojennej ma w polskim ujęciu silnie historyczne osadzenie — co wpływa na specyfikę polskiej doktryny (np. w aspekcie nieprzedawniania ścigania).
Źródło: Karta Międzynarodowego Trybunału Wojskowego z 8 VIII 1945 r. (Dz.U. 1947 nr 63 poz. 367); konwencje genewskie z 12 VIII 1949 r. (Dz.U. 1956 nr 38 poz. 171); art. 122-126 KK 1997
Kolekcja: sądownictwo