← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4onus reale praestationum periodicarum · periodische Reallast
ang. real charge consisting of periodic performances
— Klasyczna postać ciężaru realnego — wpisany w księdze wieczystej obowiązek właściciela nieruchomości obciążonej świadczenia powtarzalnych na rzecz uprawnionego (np. rent, dożywoc, dziesięciny). Reallast wywodzi się z prawa średniowiecznego i niemieckiej pandektystyki (nie z rzymskiej służebności świadczeń okresowych; servitus oneris ferendi dotyczyła podparcia budowli). Klasyczna pandektystyczna Reallast — ciężar realny jako szczególne ograniczone prawo rzeczowe. Klasyczne historyczne typy: 1) Erbpacht (canon emphyteuticarius, dziesięcina, czynsz wieczysty) — pruski/austriacki; 2) Reallasten kwitnące przed Bauernbefreiung (1807-1850); 3) Anerbenrecht — obciążenia spadkowe na zachowek. Pandektystyka — reine Reallast i Sicherungsreallast. Code civil — rentes foncières et perpétuelles (art. 1909-1914 d.f.); reformy 1855-1900 r. ograniczyły. ABGB § 530 (jedynie przepis kwalifikacyjny — wyłączał stałe renty roczne z kategorii służebności osobistych, nie regulował Reallasten); ustawa o uwłaszczeniu chłopów 1848 r. zniosła feudalne. BGB §§ 1105-1112 — Reallast (Sache haftet nach Maßgabe der Eintragung dla Erbringung wiederkehrender Leistungen). Polska tradycja: ciężary realne w prawie ALR i ABGB — po II wojnie znacznie zniesione (dekret z 11 X 1946 r.). Obecnie: KC nie zawiera ogólnej regulacji ciężarów realnych poza wzmianką o "innych obciążeniach" (art. 244). Klasyczne pozostałe formy: 1) renta dożywotnia (ustanawiana umownie — art. 903-907 KC, jest to jednak stosunek obligacyjny); 2) prawo dożywocia (art. 908-916 KC, również obligacyjne); 3) służebność osobista (art. 296-305 KC) — ze świadczeniami in natura; 4) hipoteka — choć typowo ze świadczeniem jednorazowym, może obejmować świadczenia okresowe (np. odsetki, koszty).
Źródło: Reallast (prawo średniowieczne i niemiecka pandektystyka); ALR — pruskie ciężary; ABGB § 530 (przepis kwalifikacyjny); BGB §§ 1105-1112; dekret z 11 X 1946 r.; KC art. 244, 296-305, 903-916.
Kolekcja: prawo rzeczowe