← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4onus reale praestationum pecuniariarum · Geldreallast
ang. real charge consisting of pecuniary performances
— Postać ciężaru realnego, w której obowiązek wynikający z obciążenia nieruchomości polega na zapłacie określonej sumy pieniężnej — jednorazowo lub okresowo. Klasyczna pandektystyczna Geldrente, Renten in Geld. Klasyczne historyczne formy: 1) renty wieczyste (rentes perpétuelles) francuskie — ograniczone reformami XIX w. (art. 530 Code civil — ogólna zasada wykupywalności rent gruntowych; art. 1911 Code civil — umowa renty wieczystej i jej zasadnicza wykupywalność); 2) Erbzins, Grundzins — pruskie i austriackie czynsze wieczyste; 3) hipoteka kaucyjna — niemieckie zabezpieczenie określonej sumy. Pandektystyka — Geldreallast jako odrębna podkategoria Reallast. Code civil — rente perpétuelle, rente viagère (art. 1968-1976 d.f.); ABGB §§ 1284-1286 (Renten); BGB §§ 759-761 (Leibrente — renta dożywotnia), §§ 1105 (Reallast Geldzahlungen). KC: ogólnie nie zna instytucji ciężaru realnego pieniężnego, lecz analogiczne formy obejmują: 1) hipoteka (art. 65-110 ustawy z 6 VII 1982 r. UKW) — obciążenie rzeczowe pieniężne, najważniejsze zabezpieczenie; 2) hipoteka morska; 3) dożywocie pieniężne — choć obligacyjne (art. 908 i n. KC); 4) służebność za wynagrodzeniem pieniężnym okresowym (art. 285 § 1 KC). Klasyczne odróżnienie hipoteki od ciężaru realnego: hipoteka — zabezpiecza cudze świadczenie (akcesoryjnie z wierzytelnością); ciężar realny — sam jest zobowiązaniem rzeczowym do świadczeń. Polska doktryna współcześnie postuluje wprowadzenie pełnego instytutu ciężaru realnego (S. Rudnicki, E. Skowrońska-Bocian) jako narzędzia np. dla działek deweloperskich i społecznych mieszkań.
Źródło: Pandektystyka — Geldreallast; Code civil art. 1968-1976 d.f.; ABGB §§ 1284-1286; BGB §§ 759-761, 1105; ustawa z 6 VII 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece art. 65-110; KC art. 285 § 1, 908
Kolekcja: prawo rzeczowe