← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4onus reale praestationum naturalium · Naturalreallast
ang. real charge consisting of performances in kind
— Postać ciężaru realnego ze świadczeniami w naturze (rzeczowymi) — obowiązek dostarczania określonych towarów, płodów, usług osobistych. Klasyczna pandektystyczna Naturalrente, Naturalleistungen — fundamentalna postać feudalnych Reallasten. Klasyczne historyczne typy: 1) dziesięcina (decima) — kościelna i świecka, świadczenia w zbożach, oliwie, winie, bydle; 2) Robotpflicht — pańszczyzna (praca chłopa na rzecz pana feudalnego); 3) Frondienste — roboty pańszczyźniane; 4) prestations in natura — świadczenia rzeczowe na rzecz pana ziemskiego; 5) Erbzins z natury — czynsz wieczysty w zbożu lub innych płodach. Pruskie reformy: edykt październikowy 1807 r., ustawy regulacyjne 1811-1816 r. (zniesienie pańszczyzny); polskie uwłaszczenie — ukaz 19 II 1864 r. w Królestwie Polskim, ustawa galicyjska z 1848 r. Code civil — rentes en grains, rentes en nature (art. 1909-1914 d.f.) — coraz mniejsza praktyczna waga. Austriacka podstawa ciężaru realnego in natura nie wynikała z ABGB § 530 (przepis ten stwierdzał tylko, że stałe renty roczne nie są służebnościami osobistymi) — należy wskazać konkretną podstawę w austriackim prawie krajowym/uwłaszczeniowym lub oznaczyć ją jako do potwierdzenia. BGB § 1105 — Reallast als Naturalleistung (oryginalnie); reforma 1976 r. — ograniczenie do określonych typów. Polska tradycja: po wojnie II wojny — Polska Ludowa zniosła feudalne. Współcześnie KC nie zna pełnego ciężaru realnego in natura. Pozostałe formy: 1) służebność osobista mieszkania (art. 301 KC) — z dostarczaniem opału, wody; 2) prawo dożywocia (art. 908-916 KC) — świadczenia osobiste rzeczowe (utrzymanie, pielęgnacja); choć obligacyjnoprawne, wpis do księgi wieczystej daje skutek erga omnes; 3) dożywotnie utrzymanie z gospodarstwa rolnego (umowa dożywocia, art. 908 KC). Klasyczne znaczenie historyczne: główna forma feudalnego ciężaru gruntu — przedmiot wielowiekowych reform agrarnych XIX w.
Źródło: Decima, Robotpflicht, Frondienste (klasyczne feudalne); pruski edykt październikowy 1807 r.; ustawa galicyjska 1848 r.; ukaz 19 II 1864 r. (uwłaszczenie chłopów w Królestwie Polskim); austriackie prawo krajowe/uwłaszczeniowe (atrybucja do potwierdzenia; nie ABGB § 530); BGB § 1105 (reforma 1976 r.); KC art. 301, 908-916.
Kolekcja: prawo rzeczowe