cykl życia zobowiązania

Pojęcie zbiorcze obejmujące kolejne fazy istnienia stosunku obligacyjnego od momentu jego powstania, przez wykonanie lub naruszenie, do wygaśnięcia. Systematyka pandektowa wyróżnia główne etapy: powstanie zobowiązania (origo obligationis) w drodze umowy, czynu niedozwolonego, bezpodstawnego wzbogacenia, prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia lub innych zdarzeń wskazanych w ustawie; wykonanie zobowiązania (executio), czyli spełnienie świadczenia zgodnie z treścią więzi obligacyjnej; przekształcenia w trakcie trwania stosunku (zmiana wierzyciela, zmiana dłużnika, odnowienie); oraz wygaśnięcie (extinctio), czyli zakończenie stosunku z różnych przyczyn (wykonanie, potrącenie, zwolnienie, konfuzja, niemożliwość świadczenia). Pojęcie zbiorcze pozwala uchwycić dynamikę więzi obligacyjnej i jest pomocą dydaktyczną w polskiej dogmatyce.

— Hasło obejmuje: (1) ujęcie pandektowe cyklu zobowiązania jako sekwencji: nawiązanie więzi → realizacja → ustanie; (2) etapy szczegółowe: (a) powstanie — przez czynność prawną (umowę) lub zdarzenie pozaprawne; (b) wykonanie — czyli spełnienie świadczenia; (c) modyfikacje w trakcie trwania — przekształcenia podmiotowe (zmiana wierzyciela/dłużnika), przedmiotowe (odnowienie), zabezpieczeń; (d) naruszenie — niewykonanie lub nienależyte wykonanie; (e) wygaśnięcie — przez wykonanie lub inne zdarzenia (potrącenie, zwolnienie, konfuzja, niemożliwość świadczenia); (3) różnicowanie czasowe — niektóre zobowiązania mają charakter momentalny (jednorazowe świadczenie), inne ciągły lub okresowy; (4) instytucje pomocnicze: termin wymagalności, opóźnienie, zwłoka, terminowy charakter zobowiązania.

Źródło: KC art. 353-365, 450-497, 471-486; KZ 1933 art. 196-272; pandektystyka — Larenz Lehrbuch des Schuldrechts

Pojęcia nadrzędne

Pojęcia podrzędne

Pojęcia powiązane