← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L2Schuldrecht Besonderer Teil · szczegółowe prawo zobowiązań
ang. specific part of the law of obligations
— Dział prawa cywilnego regulujący poszczególne typy stosunków zobowiązaniowych: umowy nazwane, czyny niedozwolone, bezpodstawne wzbogacenie, prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia, przyrzeczenie publiczne — fundamentalna kategoria prawa cywilnego, klasyczna konstrukcja oparta na klasycznym ius civile rzymskim contractus i delicta oraz pandektystycznej tradycji Schuldrecht Besonderer Teil. Klasyczne rzymskie kategorie szczególnych źródeł zobowiązań: (1) CONTRACTUS — klasyczna fundamentalna konstrukcja klasycznego ius civile, kontrakty (4 grupy: re — realne, verbis — werbalne, litteris — literackie, consensu — konsensualne); klasyczna pretorska konstrukcja zachowana w pandektystyce; (2) DELICTA — klasyczna konstrukcja klasycznego ius civile, delikty (furtum, rapina, iniuria, damnum iniuria datum); klasyczne pretorskie konstrukcje zachowane w pandektystyce; (3) QUASI EX CONTRACTU — klasyczna konstrukcja klasycznego ius civile, czynności podobne do umów (negotiorum gestio, indebiti solutio); (4) QUASI EX DELICTO — klasyczna konstrukcja klasycznego ius civile, czynności podobne do deliktów. Klasyczne rzymskie typy contractus consensu (umowy konsensualne): (1) EMPTIO VENDITIO — klasyczna fundamentalna konstrukcja klasycznego ius civile, sprzedaż; klasyczna pretorska konstrukcja zachowana w pandektystyce; (2) LOCATIO CONDUCTIO — klasyczna konstrukcja klasycznego ius civile, najem (rerum — rzeczy, operarum — usług, operis — dzieła); klasyczne pretorskie konstrukcje zachowane w pandektystyce; (3) SOCIETAS — klasyczna konstrukcja klasycznego ius civile, spółka; (4) MANDATUM — klasyczna konstrukcja klasycznego ius civile, zlecenie. Klasyczne rzymskie typy contractus re (umowy realne): (1) MUTUUM — klasyczna konstrukcja klasycznego ius civile, pożyczka rzeczy zużywalnych; (2) COMMODATUM — klasyczna konstrukcja klasycznego ius civile, użyczenie; (3) DEPOSITUM — klasyczna konstrukcja klasycznego ius civile, depozyt; (4) PIGNUS — klasyczna konstrukcja klasycznego ius civile, zastaw. Klasyczne ius commune i pandektystyka XIX w. wykrystalizowały współczesny system umów nazwanych: (1) DOKTRYNA NIEMIECKA — Schuldrecht Besonderer Teil (część szczególna prawa zobowiązań), klasyczna pandektystyczna konstrukcja, fundamentalna kategoria BGB księga druga część szczególna (§§ 433-853); klasyczna fundamentalna kategoria niemieckiego prawa cywilnego; (2) DOKTRYNA POLSKA — klasyczna polska konstrukcja oparta na BGB, KC księga trzecia tytuł XI i n. (art. 535-921). BGB księga druga część szczególna (§§ 433-853) — fundamentalna niemiecka regulacja: rozdział 1 (Kauf, Tausch — sprzedaż, zamiana); rozdział 2 (Schenkung — darowizna); rozdział 3 (Mietvertrag — najem); rozdział 4 (Pachtvertrag — dzierżawa); rozdział 5 (Leihe — użyczenie); rozdział 6 (Darlehen — pożyczka); rozdział 7 (Dienstvertrag — umowa o pracę); rozdział 8 (Werkvertrag — umowa o dzieło); rozdział 9 (Mäklervertrag — umowa pośrednictwa); rozdział 10 (Auslobung — przyrzeczenie publiczne); rozdział 11 (Auftrag — zlecenie); rozdział 12 (Geschäftsführung ohne Auftrag — prowadzenie cudzych spraw); rozdział 13 (Verwahrung — przechowanie); rozdział 14 (Einbringung — wniesienie); rozdział 15 (Gesellschaft — spółka); rozdział 16 (Gemeinschaft — wspólnota); rozdział 17 (Leibrente — renta dożywotnia); rozdział 18 (Spiel, Wette — gra, zakład); rozdział 19 (Bürgschaft — poręczenie); rozdział 20 (Vergleich — ugoda); rozdział 21 (Schuldversprechen, Schuldanerkenntnis — przyrzeczenie długu, uznanie długu); rozdział 22 (Anweisung — przekaz); rozdział 23 (Schuldverschreibung auf den Inhaber — papier wartościowy na okaziciela); rozdział 24 (Vorlegung von Sachen — przedstawienie rzeczy); rozdział 25 (Ungerechtfertigte Bereicherung — bezpodstawne wzbogacenie); rozdział 26 (Unerlaubte Handlungen — czyny niedozwolone); klasyczna pandektystyczna konstrukcja kompleksowa. Polski Kodeks cywilny księga trzecia tytuły XI-XXXVII (KC art. 535-921) — fundamentalna polska regulacja: tytuł XI (sprzedaż, KC art. 535-602); tytuł XII (zamiana, KC art. 603-604); tytuł XIII (dostawa, KC art. 605-612); tytuł XIV (kontraktacja, KC art. 613-626); tytuł XV (umowa o dzieło, KC art. 627-646); tytuł XV-a (umowa o roboty budowlane, KC art. 647-658); tytuł XVI (najem, KC art. 659-692); tytuł XVII (dzierżawa, KC art. 693-708); tytuł XVIII (użyczenie, KC art. 710-719); tytuł XIX (pożyczka, KC art. 720-724); tytuł XX (rachunek bankowy, KC art. 725-733); tytuł XXI (zlecenie, KC art. 734-751); tytuł XXII (prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia, KC art. 752-757); tytuł XXIII (umowa agencyjna, KC art. 758-764); tytuł XXIV (komis, KC art. 765-773); tytuł XXV (umowa przewozu, KC art. 774-793); tytuł XXVI (umowa spedycji, KC art. 794-804); tytuł XXVII (umowy ubezpieczenia, KC art. 805-834); tytuł XXVIII (przechowanie, KC art. 835-845); tytuł XXIX (odpowiedzialność, ustawowe prawo zastawu i przedawnienie roszczeń utrzymujących hotele i podobne zakłady, KC art. 846-852); tytuł XXX (umowa składu, KC art. 853-859 w brzmieniu pierwotnym); tytuł XXXI (umowa spółki, KC art. 860-875); tytuł XXXII (poręczenie, KC art. 876-887); tytuł XXXIII (darowizna, KC art. 888-902); tytuł XXXIV (renta i dożywocie, KC art. 903-916); tytuł XXXV (ugoda, KC art. 917-918); tytuł XXXVI (przyrzeczenie publiczne, KC art. 919-921); tytuł XXXVII ([instytucja wprowadzona po 1989 r. — poza zakresem słownika]); klasyczna polska konstrukcja kompleksowa, oparta na klasycznym ius civile i BGB. Polska konstrukcja czynów niedozwolonych (KC art. 415-449) — fundamentalna polska regulacja: KC art. 415 (kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia — klasyczna polska konstrukcja oparta na klasycznym ius civile damnum iniuria datum); KC art. 422 (odpowiedzialność solidarna); KC art. 429 (odpowiedzialność za czyny innych); KC art. 430 (odpowiedzialność powierzającego); KC art. 433 (odpowiedzialność za rzeczy); KC art. 435 (odpowiedzialność absolutna prowadzącego przedsiębiorstwo); KC art. 436 (odpowiedzialność za pojazd mechaniczny); KC art. 444-449 (zadośćuczynienie i odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu, śmierć osoby bliskiej); klasyczne polskie kategorie kompleksowe. Polska konstrukcja bezpodstawnego wzbogacenia (KC art. 405-414): klasyczna polska konstrukcja oparta na klasycznym ius civile condictio i pandektystycznej tradycji ungerechtfertigte Bereicherung. Polskie cechy części szczególnej zobowiązań: (1) ROZBUDOWANY KATALOG UMÓW NAZWANYCH — KC art. 535-921: klasyczna polska konstrukcja kompleksowa; (2) ZASADA SWOBODY UMÓW — [instytucja wprowadzona po 1989 r. — poza zakresem słownika]: dopuszczalność umów nienazwanych; (3) FUNDAMENTALNE REFORMY — KC z 23 IV 1964 r. (oryginalna kodyfikacja księgi trzeciej).
Kolekcja: część szczególna prawa zobowiązań