← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L3prawo konsumenckie
ang. consumer protection
— Klasyczna kategoria współczesnego prawa cywilnego — system instrumentów prawnych chroniących słabszą stronę obrotu (konsumenta) wobec przedsiębiorcy. Pojęcie powstało w XX w., bez korzeni rzymskich i pandektystycznych. Klasyczne ius civile i pandektystyka XIX w. zachowały model formalnej równości stron — wszelkie nierówności faktyczne rozwiązywano przez ogólne instytucje (dolus, metus, error, laesio enormis), bez wyodrębniania konsumenta jako szczególnego podmiotu. Klasyczna geneza — związana z masową produkcją XX w. i rozwojem doktryny consumer protection: amerykański "Consumer Bill of Rights" J.F. Kennedy 1962 r.; pierwsze regulacje europejskie — francuska ustawa Royer 1973 r., niemiecka AGB-Gesetz 1976 r. (klauzule abuzywne). Harmonizacja unijna — fundamentalna dla polskiej regulacji: dyrektywa 85/374/EWG z 25 VII 1985 r. (odpowiedzialność za produkt); 85/577/EWG z 20 XII 1985 r. (umowy poza lokalem). Polska systematyka instrumentów ochrony konsumenta: (1) OBOWIĄZKI INFORMACYJNE PRZEDSIĘBIORCY — przed zawarciem umowy; (2) KONTROLA TREŚCI UMÓW — klauzule abuzywne; (3) PRAWO ODSTĄPIENIA — fundamentalne narzędzie ochrony; (4) RĘKOJMIA SZCZEGÓLNA — szczególne uprawnienia konsumenta wobec przedsiębiorcy (naprawa, wymiana, obniżenie ceny, odstąpienie).
Źródło: W warstwie niemieckiej do 1989 r. — AGB-Gesetz, BGBl. 1976 I s. 3317 (zasadniczo od 1 IV 1977); współczesne BGB §§ 13, 312 i nast. poza zakresem
Kolekcja: część ogólna prawa zobowiązań
Odpowiedniki zewnętrzne: Q664183