← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4parental responsibility · piecza nad dzieckiem
ang. parental responsibility
— Klasyczna współczesna kategoria prawa rodzinnego — szerokie pojęcie obejmujące całokształt obowiązków i uprawnień osób mających pod opieką dziecko, w szczególności decyzje dotyczące jego wychowania, zdrowia, edukacji, miejsca zamieszkania, kontaktów. Pojęcie wprowadzone w XX w. jako modernizacja klasycznych konstrukcji władzy rodzicielskiej (patria potestas, elterliche Gewalt, autorité paternelle), z akcentem na obowiązkowy i powierniczy charakter pieczy nad dzieckiem, zamiast władczego. Klasyczne rzymskie prawo nie znało odrębnej kategorii odpowiedzialności rodzicielskiej — operowało patria potestas (władzą ojcowską) jako konstrukcją władczą. Klasyczne ius commune i pandektystyka XIX w. stopniowo łagodziły władczy charakter, wprowadzając pojęcie powierniczego wykonywania władzy dla dobra dziecka (Eltern-Kind-Verhältnis als Treuhand). Klasyczna geneza pojęcia "odpowiedzialności rodzicielskiej": (1) ANGIELSKI Children Act 1989 r. — wprowadził "parental responsibility" zamiast wcześniejszej "parental authority"; klasyczna common-law zmiana terminologiczna; (2) NIEMIECKA REFORMA Z 1979 R. — zastąpienie "elterliche Gewalt" przez "elterliche Sorge"; (4) KONWENCJA ONZ O PRAWACH DZIECKA z 20 XI 1989 r. — fundamentalna ramowa konstrukcja oparta na dobru dziecka. Polski Kodeks rodzinny i opiekuńczy (KRO) z 25 II 1964 r. — KLASYCZNA POLSKA OSOBLIWOŚĆ: zachowuje termin "władza rodzicielska" (KRO art. 92 i n.), w odróżnieniu od BGB, Code civil i prawa unijnego. Polska konstrukcja: (1) WŁADZA RODZICIELSKA jako POLSKA TERMINOLOGIA — KRO art. 92-113: zachowana z tradycji prawnej; wewnętrzna polska kategoria. Polskie zakresy odpowiedzialności rodzicielskiej (w ujęciu unijnym): (1) PIECZA NAD OSOBĄ DZIECKA — wychowanie, decyzje codziennego życia; (2) PIECZA NAD MAJĄTKIEM DZIECKA — zarząd, klasyczna polska konstrukcja KRO art. 101; (3) WYCHOWANIE I EDUKACJA — KRO art. 96; (4) MIEJSCE ZAMIESZKANIA DZIECKA — KRO art. 26; (6) REPREZENTACJA USTAWOWA — KRO art. 98. Polskie cechy w stosunku do BGB: (1) ZACHOWANIE TERMINU "WŁADZA RODZICIELSKA" — w odróżnieniu od BGB elterliche Sorge (od 1979 r.); klasyczna polska kontrowersja terminologiczna.
Kolekcja: prawo rodzinne i opiekuńcze