← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4responsabilitas pro aedificio · Bauwerkshaftung · ruina aedium
ang. liability for buildings
— Szczególny reżim odpowiedzialności na zasadzie ryzyka za szkody wyrządzone zawaleniem się budowli lub spadnięciem przedmiotów z budynku. Rzymski pierwowzór to actio de effusis vel deiectis (skarga z wylania lub wyrzucenia rzeczy) oraz actio de positis vel suspensis (skarga ze złożenia lub zawieszenia rzeczy stwarzających niebezpieczeństwo) — dwa formularze pretorskie ujęte w Digestach 9.3 jako tzw. quasi delicta. Skierowane przeciwko habitator (mieszkańcowi/zarządcy lokalu), niezależnie od jego winy — pierwowzór odpowiedzialności obiektywnej w prawie deliktowym. Code Napoléon art. 1386 — odpowiedzialność właściciela budowli za szkody z ruiny budowli wynikającej z wadliwej konserwacji lub błędu konstrukcyjnego. ABGB §§ 1318-1319 — Werkhaftung dla rzeczy wyrzuconych lub wylanych oraz dla zawalenia się budowli. BGB §§ 836-838 — Gebäudeeinsturz und Sachen am Gebäude, klasyczna kontynentalna konstrukcja z domniemaniem winy posiadacza. KZ 1933 art. 154-156. KC 1964 art. 433 — szczególny reżim odpowiedzialności samoistnego posiadacza pomieszczenia za szkody wyrządzone wyrzuceniem, wylaniem lub spadnięciem przedmiotu, z możliwością ekskulpacji jedynie przez wykazanie siły wyższej, wyłącznej winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą posiadacz nie ponosi odpowiedzialności (przesłanki egzoneracyjne). KC 1964 art. 434 — odpowiedzialność samoistnego posiadacza budowli za szkody z zawalenia się budowli lub oderwania się jej części, z ekskulpacją przez wykazanie, że zawalenie/oderwanie nie wynikło z braku utrzymania budowli w należytym stanie ani z wady w jej budowie. Charakterystyczne: zaostrzenie odpowiedzialności w stosunku do zwykłej zasady winy — wina nie jest przesłanką, ekskulpacja wymaga aktywnego dowodu okoliczności wymienionych w przepisie.
Źródło: Actio de effusis vel deiectis (D. 9.3); Code Napoléon art. 1386; ABGB §§ 1318-1319; BGB §§ 836-838; KZ 1933 art. 154-156; KC 1964 art. 433-434
Kolekcja: część szczególna prawa zobowiązań