przesłanki odpowiedzialności kontraktowej

requisita responsabilitatis contractualis · Voraussetzungen der Vertragshaftung

ang. conditions of contractual liability

Cztery przesłanki, których łączne spełnienie warunkuje powstanie odpowiedzialności dłużnika za szkodę wynikłą z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (art. 471 KC): (1) niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, (2) szkoda po stronie wierzyciela, (3) adekwatny związek przyczynowy między naruszeniem a szkodą, (4) okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność (najczęściej wina, w pewnych reżimach ryzyko).

— Hasło obejmuje: (1) klasyczną tetraktę przesłanek: niewykonanie/nienależyte wykonanie + szkoda + związek przyczynowy + odpowiedzialność dłużnika; (2) ujęcie polskie art. 471 KC — nakłada na dłużnika obowiązek naprawienia szkody, wprowadzając domniemanie winy (ciężar dowodu na dłużniku); (3) przesłanka 1 (naruszenie) — szerokie pojęcie obejmujące wszystkie formy odstępstwa od treści zobowiązania (zob. naruszenie zobowiązania); (4) przesłanka 2 (szkoda) — uszczerbek majątkowy lub niemajątkowy, w obu formach (damnum emergens, lucrum cessans), z zastosowaniem zasady pełnego odszkodowania; (5) przesłanka 3 (związek przyczynowy) — adekwatny, w rozumieniu art. 361 § 1 KC; (6) przesłanka 4 (odpowiedzialność dłużnika) — najczęściej wina, ale również ryzyko (art. 474 — za osoby, którymi dłużnik posługuje się przy wykonaniu zobowiązania); domniemanie winy (art. 471 KC); (7) różnice z odpowiedzialnością deliktową — przy delikcie zwykle wymagana wina sprawcy (zasada subiektywna, art. 415 KC), ciężar dowodu po stronie poszkodowanego, brak więzi obligacyjnej przed zdarzeniem.

Źródło: KC art. 361, 415, 471, 474; KZ 1933 art. 239-240; BGB §§ 276, 280 a.F.; ABGB §§ 1295, 1298

Pojęcia nadrzędne

odpowiedzialność kontraktowa

Pojęcia powiązane

Kolekcja: część ogólna prawa zobowiązań

Otwórz w eksploratorze grafowym →