zakres naprawienia szkody

damnum emergens i lucrum cessans

ang. scope of reparation (damnum emergens and lucrum cessans)

Granice ilościowe odszkodowania w odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej; zasada pełnego odszkodowania (art. 361 § 2 KC) ograniczona przez wymóg adekwatnego związku przyczynowego (art. 361 § 1), klauzule modyfikujące (art. 473 KC), instytucję miarkowania ze względów słuszności (art. 440), zasady przyczynienia się (art. 362) oraz szczególne limity ustawowe.

— Hasło obejmuje: (1) zasadę wyjściową — pełne odszkodowanie (art. 361 § 2): straty rzeczywiste + utracone korzyści; (2) ograniczenie przez adekwatny związek przyczynowy (art. 361 § 1) — odpowiedzialność tylko za normalne, typowe następstwa; (3) miarkowanie ze względów słuszności (art. 440 KC) — sąd może zmniejszyć odszkodowanie ze względu na sytuację majątkową stron i inne okoliczności (zasada wyjątkowa, stosowana ostrożnie); (4) klauzule umowne ograniczające zakres (art. 473 KC) — z zastrzeżeniem niedopuszczalności wyłączenia za winę umyślną i rażące niedbalstwo; (5) ustawowe limity w specjalnych reżimach: odpowiedzialność za produkt (limity kwotowe), odpowiedzialność lotnicza (konwencja warszawska/montrealska), odpowiedzialność morska; (6) przyczynienie się poszkodowanego (art. 362) — proporcjonalne zmniejszenie; (7) compensatio lucri cum damno — odjęcie korzyści uzyskanych wskutek tego samego zdarzenia; (8) waloryzacja — przy długim postępowaniu sądowym kwota wyceniana wedle cen z chwili wyrokowania (art. 363 § 2 KC); (9) różnicę między odpowiedzialnością kontraktową (modyfikowalną umownie) a deliktową (mniej elastyczną).

Źródło: KC art. 361, 362, 363, 440, 473; KZ 1933 art. 157-158; BGB §§ 249-254; ABGB §§ 1323-1324

Pojęcia nadrzędne

odpowiedzialność kontraktowa

Pojęcia powiązane

Kolekcja: część ogólna prawa zobowiązań

Otwórz w eksploratorze grafowym →