← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L5acceptio praestationis · Annahme der Leistung
ang. acceptance of performance
— Akt wierzyciela przyjmujący spełnione przez dłużnika świadczenie — kategoria dogmatyczna oddająca aktywną rolę wierzyciela w wygaszaniu zobowiązania, choć w klasycznym ujęciu spełnienie świadczenia jest jednostronną czynnością dłużnika. Klasyczna rzymska doktryna nie wyodrębniała przyjęcia świadczenia jako samodzielnej kategorii — solutio rozumiano jako wykonanie przez dłużnika, z możliwością mora creditoris (zwłoki wierzyciela) gdy wierzyciel odmawiał przyjęcia bez słusznej podstawy. Klasyczna rzymska zasada offerre et deponere — dłużnik mógł zwolnić się przez zaoferowanie świadczenia i jego deponowanie u wybranego depozytariusza, gdy wierzyciel odmawiał przyjęcia. ABGB §§ 1419-1422 — Annahmeverzug i Hinterlegung. BGB §§ 293-304 — kompleksowa regulacja: § 293 (Annahmeverzug — zwłoka wierzyciela powstaje, gdy wierzyciel nie przyjmuje oferowanego mu świadczenia), §§ 294-298 (przesłanki — ofiarowanie świadczenia we właściwym czasie, miejscu, sposobie), §§ 372-386 (Hinterlegung — depozyt sądowy jako sposób zwolnienia się dłużnika od zobowiązania). KZ 1933 art. 203-205, 220-224; dla zwłoki wierzyciela art. 231-238. KC 1964 art. 486 — zwłoka wierzyciela: wierzyciel dopuszcza się zwłoki, gdy bez uzasadnionej przyczyny bądź uchyla się od przyjęcia zaofiarowanego świadczenia, bądź odmawia dokonania czynności, bez której świadczenie nie może być spełnione, bądź oświadcza dłużnikowi, że świadczenia nie przyjmie; KC art. 467-470 — depozyt sądowy: dłużnik może złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego, jeżeli wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, nie wie, kto jest wierzycielem, albo nie zna miejsca jego pobytu, albo gdy wierzyciel uchyla się od przyjęcia świadczenia (art. 467). Skutki przyjęcia świadczenia: wygaśnięcie zobowiązania (art. 450 in fine — przyjęcie częściowego świadczenia z zastrzeżeniem dalszego dochodzenia reszty); skutki zwłoki wierzyciela (art. 486-488) — dłużnik może żądać naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki, w razie zwłoki wierzyciela ryzyko przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy przechodzi na niego.
Źródło: Offerre et deponere, mora creditoris rzymskie; Code Napoléon/Code civil 1804 art. 1257-1264; ABGB §§ 1419-1422; BGB §§ 293-304, 372-386; KZ 1933 art. 203-205, 220-224, 231-238; KC 1964 art. 450, 467-470, 486-488
Kolekcja: część ogólna prawa zobowiązań