← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L5modus praestationis · Leistungsweise
ang. manner of performance
— Modalna strona spełnienia zobowiązania — okoliczności, w jakich świadczenie powinno być wykonane: czas, miejsce, koszty, wymagana staranność, sposób przekazania. Klasyczne rzymskie quando, ubi, quomodo (kiedy, gdzie, jak) jako trzy podstawowe wymiary modalne wykonania obligatio. Rzymska dogmatyka wypracowała szczegółowe rozwiązania: locus solutionis (miejsce spełnienia), tempus solutionis (czas), zasadę bonae fidei dla kontraktów konsensualnych (wymóg należytej staranności i lojalności), z różnymi standardami w zależności od typu kontraktu (omnis culpa dla emptio venditio, dolus dla depositum, custodia dla locatio rei i dla zawodowych depozytariuszy). Code Napoléon/Code civil 1804 art. 1235-1248 — paiement z regulacją modus solutionis. ABGB §§ 904-907 — Erfüllung mit ścisłymi przepisami o miejscu i czasie. BGB §§ 269-271 — Leistungsort, Erfüllungszeit, ze szczegółowymi domniemaniami: § 269 — miejsce świadczenia w siedzibie dłużnika jako reguła (Holschuld), w siedzibie wierzyciela tylko przy świadczeniach pieniężnych (§ 270 — Bringschuld dla pieniędzy), § 271 — czas natychmiastowy w razie braku zastrzeżenia. KZ 1933 art. 200-205. KC 1964 art. 354-457 — kompleksowa regulacja modusu wykonania: zasada wykonania zgodnie z treścią zobowiązania i zasadami współżycia społecznego (art. 354 — generalna klauzula obejmująca staranność, lojalność, zwyczaje obrotu), miernik należytej staranności (art. 355 — staranność ogólnie wymagana w stosunkach danego rodzaju, podwyższona dla profesjonalistów art. 355 § 2), miejsce spełnienia (art. 454 — różne reguły w zależności od typu świadczenia: pieniężne w siedzibie wierzyciela, niepieniężne w siedzibie dłużnika — model odwrotny do BGB), termin spełnienia (art. 455 — natychmiastowy po wezwaniu jako reguła dla zobowiązań bezterminowych), koszty spełnienia (art. 547 — domyślnie obciążają dłużnika), pokwitowanie (art. 462-466 — uprawnienie dłużnika do żądania pokwitowania jako dowodu wykonania).
Źródło: Quando/ubi/quomodo (rzymskie); Code Napoléon/Code civil 1804 art. 1235-1248; ABGB §§ 904-907; BGB §§ 269-271; KZ 1933 art. 200-205; KC 1964 art. 354-355, 454-455, 462-466, 547
Kolekcja: część ogólna prawa zobowiązań