← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4pars activa hereditatis · Aktiva des Nachlasses
ang. active estate (assets)
— Aktywa spadku — wszystkie prawa majątkowe wchodzące do masy spadkowej, których wartość stanowi podstawę ustalenia odpowiedzialności spadkobiercy za długi spadkowe (przy odpowiedzialności ograniczonej). Klasyczna rzymska kategoria activum hereditatis (lub bona hereditaria) — wszystkie rzeczy i prawa pozostawione przez spadkodawcę. Klasyczne odróżnienie: res corporales i incorporales (D. 50.16.49) — własność rzeczy fizycznych oraz wierzytelności, służebności, prawa spadkowe. Klasyczna paremia universitas iuris hereditatis — spadek jako jedność praw (obejmująca aktywa i pasywa, lecz "stan czynny" wąsko obejmuje aktywa). Pandektystyka — Aktivvermögen des Nachlasses, Aktivmasse. Code civil — actif successoral. ABGB § 531 — Erbschaft (obejmuje cały majątek); § 794 — Aktivmasse jako podstawa rachunku. BGB §§ 1922 ust. 1, 1967 — Nachlass; § 1922 ust. 1 — przejście całego majątku spadkodawcy ipso iure. KC art. 922 § 1 — prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na spadkobierców; § 2 — wyłączone z dziedziczenia (prawa ściśle związane z osobą — np. alimenty osobiste, użytkowanie osobiste niezbywalne); § 3 — także praw, które przechodzą na inne osoby ze względu na ich szczególny tytuł — np. ubezpieczenie na życie z określonym beneficjentem. Klasyczne kategorie aktywów spadkowych: 1) własność rzeczy (nieruchomości, ruchomości); 2) ograniczone prawa rzeczowe (zbywalne — np. użytkowanie wieczyste, służebności gruntowe); 3) wierzytelności (z umów, deliktowe, kondycyjne); 4) prawa udziałowe (akcje, udziały w spółkach); 5) prawa autorskie majątkowe (z wyjątkiem osobistych); 6) prawa do dóbr niematerialnych zbywalne. Spis inwentarza — narzędzie ustalenia stanu czynnego (KPC art. 636-639).
Źródło: Activum hereditatis, universitas iuris hereditatis (rzymskie — D. 50.16.49); Code civil — actif successoral; ABGB §§ 531, 794; BGB §§ 1922 ust. 1, 1967; KC art. 922 § 1-3; KPC art. 636-639.
Kolekcja: prawo spadkowe