← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L5relatio possessionis · Besitzverhältnis
ang. possessory relationship
— Pojęciowa relacja między osobą a rzeczą, w której dana osoba wykonuje faktyczne władztwo nad rzeczą — fundamentalna kategoria doktrynalna prawa rzeczowego. Klasyczna rzymska possessio analizowana jako stosunek corpus + animus: corpus possidendi (faktyczne władanie) i animus possidendi (zamiar władania). Klasyczna paremia possessio est detentio rei corporalis cum affectu retinendi (Paulus). Klasyczne rzymskie typy: possessio civilis (cum animo domini), possessio naturalis (sine animo domini = detentio), possessio iuris (kontrowersyjna — posiadanie prawa a nie rzeczy, np. servitutum). Pandektystyka — Besitzverhältnis jako obiektywny związek faktyczny, niezależny od stanu prawnego. Klasyczna kontrowersja Savigny-Jhering: F. K. von Savigny (1803) — Besitz jako corpus + animus, ochrona ze względu na osobę posiadacza; R. von Jhering (1869) — Besitz jako manifestacja własności (Eigentum), ochrona ze względu na obiektywne władztwo. Code Napoléon/Code civil 1804 (obowiązujący w Królestwie Polskim obok Code Napoléon) — art. 2228 d.f. definiuje détention/possession; ABGB §§ 309-311 — Inhabung/Besitz. BGB §§ 854 i n. — Besitz oparty na koncepcji Jheringa (corpus wystarcza). KC art. 336-338 — definicje: posiadacz samoistny (337), zależny (337), dzierżyciel (338); art. 339-352 — szczegółowa regulacja stosunku posiadania (domniemania, nabycie, utrata, ochrona). Klasyczne kategorie elementów: corpus (rzeczowy element — faktyczne władanie); animus (psychiczny element — zamiar władania jako swoje, jak cudze, lub za kogoś innego); sukcesja, ciągłość, dobra/zła wiara, wadliwość — atrybuty stosunku.
Źródło: Possessio est detentio rei corporalis cum affectu retinendi (rzymskie — Paulus); F. K. von Savigny "Das Recht des Besitzes" (1803); R. von Jhering "Über den Grund des Besitzesschutzes" (1869); ABGB §§ 309-311; BGB §§ 854 i n.; KC art. 336-352.
Kolekcja: prawo rzeczowe