← Prawo cywilne XIX i XX wieku

L5

dzierżenie

detentio · Detention · Inhaberschaft

ang. detention (mere holding)

Faktyczne władztwo nad rzeczą wykonywane dla innej osoby i w jej imieniu (detencja); nie jest posiadaniem w ścisłym sensie.

— Wykonywanie władztwa nad rzeczą za kogoś innego (animo alieno) bez zamiaru posiadania jej dla siebie. Klasyczna rzymska detentio (lub possessio naturalis) — odróżniana od possessio civilis (posiadania cywilnego z animo domini). Klasyczne rzymskie kategorie dzierżycieli: depositarius (przechowawca), commodatarius (biorący do użyczenia), mandatarius (mandatariusz), conductor rei (najemca rzeczy — kontrowersyjnie — Sabinus uznawał za possessor, Paulus za detentor); colonus (dzierżawca) — zwykle dzierżyciel. Klasyczna zasada: detentor nie ma actio possessoria (chyba że mu udzielono — "interdictum perpetuum"), nie zasiedzi rzeczy. Klasyczna paremia animus rem sibi habendi distinguit possessorem a detentore. Pandektystyka — Inhabung jako Stichwort, in Konstrukcja Savigny'ego (corpus + animus) versus konstrukcja Iheringa (władztwo jako sam corpus). Code Napoléon art. 2228 d.f., 2230 — détention jako wykonanie władzy w cudzym interesie. ABGB § 309 — Inhabung (unterscheidlich von Besitz). BGB §§ 855, 868 — Besitzdiener (pomocnik posiadacza), mittelbarer Besitzer (pośredni posiadacz). KC art. 338 — kto rzeczą faktycznie włada za kogoś innego, jest dzierżycielem. Klasyczne odróżnienia: dzierżyciel a posiadacz zależny (np. najemca jest posiadaczem zależnym, ale w wąskim ujęciu może być dzierżycielem dla pana — np. magazynier rzeczy najemcy). Skutki: dzierżyciel nie korzysta z ochrony posesoryjnej (art. 343-347), nie zasiedzi (art. 172). Może występować tylko w obronie cudzego posiadania (art. 343 § 3 — samopomoc na rzecz pana).

Źródło: Detentio, possessio naturalis, animus rem sibi habendi (rzymskie); F. K. von Savigny — System des heutigen römischen Rechts (1840); R. von Jhering — Über den Grund des Besitzesschutzes (1869); Code civil art. 2228, 2230 d.f.; ABGB § 309; BGB §§ 855, 868; KC art. 172, 338, 343-347.

Pojęcia nadrzędne

Pojęcia powiązane

Kolekcja: prawo rzeczowe

Odpowiedniki zewnętrzne: Q9248577

Otwórz w eksploratorze grafowym →