← Prawo cywilne XIX i XX wieku

L5

domniemanie zgodności posiadania ze stanem prawnym

praesumptio congruentiae possessionis · Vermutung der Übereinstimmung

ang. presumption of conformity of possession with the legal status

Domniemanie, że posiadacz jest uprawniony (np. domniemanie posiadania samoistnego przy rzeczach ruchomych).

— Wzruszalne domniemanie, że posiadanie wykonywane przez osobę odpowiada rzeczywistemu stanowi prawnemu — kto faktycznie włada rzeczą, ten ma do niej prawo. Klasyczna rzymska zasada possessio dat ius — posiadanie daje prawo (jako tytuł procesowy: powód musi udowodnić swoje prawo, posiadacz korzysta z domniemania). Klasyczna paremia in pari causa possessor potior — w równym położeniu posiadacz jest silniejszy (D. 50.17.128). Pandektystyka — Vermutung der Rechtmäßigkeit des Besitzes. Code civil — analogiczna konstrukcja w art. 2279 (en fait de meubles, possession vaut titre — w sprawach ruchomości posiadanie zastępuje tytuł). ABGB § 323 — redlicher Besitz wystarczy do ochrony do udowodnienia obciążającego prawa. BGB § 1006 — domniemanie własności posiadacza ruchomości; § 1117 — domniemanie domniemanego dobrej wiary u nabywcy nieruchomości. KC art. 341 — domniemywa się, że posiadanie jest zgodne ze stanem prawnym; domniemanie to dotyczy także posiadania przez poprzedniego posiadacza. Klasyczna funkcja procesowa: odwraca ciężar dowodu — to kwestionujący prawo posiadacza musi wykazać swoją własność, posiadacz korzysta z domniemania. Wzruszenie możliwe (przeciwdowód dopuszczalny, art. 6 KC). Zastosowanie: roszczenie windykacyjne — powód musi udowodnić, że jest właścicielem (art. 222 § 1), pomimo że posiadacz korzysta z art. 341.

Źródło: In pari causa possessor potior, possessio dat ius (rzymskie — D. 50.17.128); Code civil art. 2279; ABGB § 323; BGB §§ 1006, 1117; KC art. 6, 222 § 1, 341.

Pojęcia nadrzędne

Pojęcia powiązane

Kolekcja: prawo rzeczowe

Otwórz w eksploratorze grafowym →