← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L5creditum futurum · künftige Forderung
ang. future claim
— Wierzytelność, która jeszcze nie powstała w chwili dokonywania czynności prawnej, ale powstanie w określonym momencie w przyszłości — kategoria znacząca dla obrotu, ponieważ pozwala na cedowanie, zastawianie i innego rodzaju obciążanie wierzytelności jeszcze nieistniejących. Klasyczne rzymskie podejście było restrykcyjne — pierwotnie wierzytelność musiała istnieć w chwili stipulatio (formalnej umowy zobowiązaniowej), ale rozwój pretorski wprowadził konstrukcje, w których wierzytelność przyszła mogła być przedmiotem czynności prawnej (np. emptio rei speratae — sprzedaż rzeczy spodziewanej, gdzie kupujący nabywał warunkowe prawo do tego, co dostarczy przyszły zbiór). Klasyczna rzymska doktryna rozróżniała wierzytelności przyszłe pewne (z zawartego, ale niewymagalnego stosunku — np. wynagrodzenie z trwającej umowy o pracę za przyszłe miesiące) i wierzytelności przyszłe niepewne (warunkowe lub mające powstać w razie określonego zdarzenia — np. wierzytelność z ubezpieczenia uzależniona od wystąpienia szkody). Code Napoléon/Code civil 1804 (obowiązujący obok KCKP). ABGB. KC 1964 nie zawiera wyraźnej regulacji ogólnej o wierzytelnościach przyszłych, ale orzecznictwo SN i doktryna dopuszczają obrót nimi pod warunkiem określoności: KC art. 555 (sprzedaż energii, wierzytelności i innych dóbr — możliwa cesja wierzytelności w tym przyszłych); art. 510 § 1 (cesja wymaga oznaczenia wierzytelności — z możliwością oznaczenia przez wskazanie kryteriów ustalania); art. 65 § 1 (oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje — interpretacja umów o cesji wierzytelności przyszłych). Praktyczne zastosowania: factoring globalny (cesja wszystkich wierzytelności z konkretnego rodzaju umów), sekurytyzacja portfeli kredytowych (przeniesienie wierzytelności kredytowych w tym jeszcze niespłaconych odsetek), zabezpieczenia bankowe (przewłaszczenie na zabezpieczenie przyszłych wierzytelności klienta), umowy najmu i dzierżawy długoterminowej (cesja prawa do przyszłych czynszów).
Źródło: Emptio rei speratae rzymska; orzecznictwo BGH; KC 1964 art. 65, 510, 555
Kolekcja: część ogólna prawa zobowiązań
Odpowiedniki zewnętrzne: 3788210