← Prawo cywilne XIX i XX wieku

L5

zasada jedności własności gruntu i części składowych

principium unitatis fundi et partium · Einheitsgrundsatz

ang. principle of unity of ownership of land and its constituent parts

Zasada, że własność gruntu rozciąga się na trwale z nim połączone części składowe, chyba że ustawa stanowi inaczej.

— Konsekwencja zasady superficies solo cedit — części składowe gruntu (budynki, nasadzenia, urządzenia trwale związane) tworzą z nim jedność prawną, nie mogą być odrębnym przedmiotem własności. Klasyczna rzymska una res — gruntu wraz z jego częściami składowymi traktowano jako jedność prawną; reguła unitas iuris (D. 41.1.26-29). Klasyczna paremia qui solum, eius coelum (et infernum) — czyje grunt, tego niebo (i piekło) — tradycyjnie wskazywana jako pochodząca z prawa angielskiego (Edward Coke), ale konstrukcyjnie zbieżna z rzymską. Pandektystyka — Grundstückseinheit, Sachenheit. Code civil art. 518 — unité du sol et de ses dépendances. ABGB § 295 — Bestandteil eines Grundstücks; § 297 — Gebäude. BGB §§ 93-96 — wesentliche Bestandteile, Zubehör; § 93 — Sachen, die voneinander nicht getrennt werden können, ohne daß die eine oder die andere zerstört oder in ihrem Wesen verändert wird (rzeczy które nie mogą być rozdzielone bez zniszczenia lub zmiany istoty). KC art. 47-49: § 47 § 1 — część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności; § 47 § 2 — częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być odłączone bez uszkodzenia/istotnej zmiany całości lub przedmiotu odłączonego; § 48 — budynki, urządzenia trwale związane z gruntem, drzewa i rośliny. Reguły szczególne pozwalające na odrębną własność: art. 235 § 1 KC — budynki na gruncie w użytkowaniu wieczystym jako odrębny przedmiot własności. Klasyczne znaczenie zasady: ochrona stabilności obrotu nieruchomościami i jasności sytuacji prawnej.

Źródło: Una res, qui solum, eius coelum (rzymskie — D. 41.1.26-29; Coke); Code civil art. 518; ABGB §§ 295, 297; BGB §§ 93-96; KC art. 47-49, 235.

Pojęcia nadrzędne

Pojęcia powiązane

Kolekcja: prawo rzeczowe

Otwórz w eksploratorze grafowym →