← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L5principium tutelae dominii privati · Schutz des Privateigentums
ang. principle of protection of private ownership
— Konstytucyjna i prawnocywilna zasada gwarantująca prywatnemu właścicielowi pełną i nieskrępowaną własność, podlegająca ograniczeniom tylko ustawowym i z zastrzeżeniem słusznego odszkodowania w przypadku wywłaszczenia. Klasyczna rzymska absolutność własności rzymskiej (dominium ex iure Quiritium) — pełnia uprawnień ius utendi, fruendi, abutendi (klasyczna pandektystyczna trójca; choć w rzymskich źródłach ius abutendi nie występuje wprost). Pandektystyka — Eigentumsschutz w kontekście liberalnej koncepcji własności XIX w. Klasyczna deklaracja: francuska Deklaracja Praw Człowieka i Obywatela 1789 r. (art. 17) — własność jako prawo nienaruszalne i święte; nie można jej pozbawić, chyba że przy oczywistej i ustawowo stwierdzonej konieczności publicznej, pod warunkiem słusznego i uprzedniego odszkodowania. Code civil art. 545 — wywłaszczenie tylko za odszkodowaniem. ABGB § 365 — Eigentum nur aus Gründen des allgemeinen Wohles und gegen Entschädigung. BGB § 903; Konstytucja Republiki Federalnej Niemiec (Grundgesetz) 1949 r. art. 14 — Eigentum wird gewährleistet; wywłaszczenie tylko ustawą, za odszkodowaniem. Polska tradycja: Konstytucja Marcowa 1921 r. art. 99 — własność gwarantowana; PRL — ograniczenia (Konstytucja 1952 r. — własność ogólnonarodowa wyższa). KC art. 140 — treść prawa własności. Doktryna polska: A. Stelmachowski, M. Bednarek, R. Trzaskowski — aktualne ujęcie konstytucyjne i cywilistyczne.
Źródło: Dominium ex iure Quiritium, ius utendi/fruendi/abutendi (rzymskie); Deklaracja Praw Człowieka 1789 r. art. 17; Code civil art. 545; ABGB § 365; BGB § 903; Grundgesetz 1949 r. art. 14; KC art. 140
Kolekcja: prawo rzeczowe