← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L5nexus causalis adaequatus · adäquate Kausalität
ang. adequate causal connection
— Hasło obejmuje: (1) genezę teorii adekwatności — niemiecka dogmatyka XIX/XX w. (Trager, Rümelin, von Kries) jako reakcja na zbyt szeroką teorię ekwiwalencji (sine qua non) z prawa karnego; (2) konstrukcję art. 361 § 1 KC: "zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania"; (3) test adekwatności — czy znający wszystkie istotne okoliczności obiektywny obserwator uznałby następstwo za typowe (przyjęcie probabilistycznej koncepcji w orzecznictwie SN); (4) różnicę z teorią ekwiwalencji — która objęłaby każdą warunek sine qua non, prowadząc do absurdalnych konsekwencji (np. odpowiedzialność za zdarzenia odlegle w łańcuchu przyczynowym); (5) szczególne wypadki: szok pourazowy (jako normalne następstwo wypadku — adekwatność), samobójstwo poszkodowanego (kontrowersyjne), katastrofalne pogorszenie stanu zdrowia po lekkim urazie ze względu na ukryte schorzenia (zwykle adekwatność, "thin skull rule"); (6) zastosowanie w odpowiedzialności kontraktowej (art. 471 + 361 § 1) i deliktowej (art. 415 + 361 § 1); (7) ograniczenia: działania osób trzecich przerywające adekwatność, wyjątkowe zdarzenia siły wyższej, świadomy wybór poszkodowanego.
Źródło: KC art. 361 § 1; KZ 1933 art. 157; BGB nie zawiera wyraźnej teorii (orzecznictwo BGH przyjmuje Adäquanztheorie); literatura: Trager, Der Kausalbegriff im Straf- und Zivilrecht (1904)
Kolekcja: część ogólna prawa zobowiązań