← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L3przewinienie dyscyplinarne
ang. disciplinary offense
— Delikt dyscyplinarny — naruszenie obowiązków zawodowych skutkujące odpowiedzialnością dyscyplinarną — pełni w polskim systemie funkcję podstawowej kategorii w pragmatyce sądowniczej, prokuratorskiej, adwokackiej, radcowskiej, notarialnej. Polski system XX w. rozróżniał trzy zasadnicze typy deliktu sędziowskiego (rozporządzenie Prezydenta RP z 6 II 1928 r. — POSP, ustawa z 20 VI 1985 r. — POSP): oczywiste i rażące obrazy przepisów prawa (zwykle dotyczy błędów merytorycznych w orzekaniu), uchybienie godności urzędu (klauzula generalna obejmująca zachowania pozasłużbowe i służbowe niegodne sędziego), inne przewinienia służbowe. Analogiczne katalogi obowiązują w innych pragmatykach prawniczych. W II RP delikty dyscyplinarne sędziów regulowało prawo o ustroju sądów powszechnych z 6 II 1928 r. (rozdział o odpowiedzialności dyscyplinarnej). Po 1944 r. odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów była aktywnie wykorzystywana — w okresie stalinowskim postępowania dyscyplinarne stanowiły instrument usuwania sędziów II RP nieugiętych wobec żądań aparatu, z formalnymi zarzutami dotyczącymi "stosunku do ustroju ludowego", "sabotażu praworządności ludowej", a następnie z uzasadnieniami pozornie merytorycznymi (uchybienia proceduralne, błędy w wykładni). Po 1956 r. — instrument o ograniczonym zasięgu, przy zachowaniu dyspozycyjności kadrowej. III RP utrzymała katalog deliktów.
Źródło: ustawa z 20 VI 1985 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 31 poz. 137 ze zm.) (art. 80); ustawa z 20 VI 1985 r. o prokuraturze (Dz.U. nr 31 poz. 138 ze zm.); pragmatyki samorządowe; rozporządzenie Prezydenta RP z 6 II 1928 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 12 poz. 93) (rozdz. VIII)
Kolekcja: nadzór, kadry i odpowiedzialność