← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku

postępowanie dyscyplinarne

ang. disciplinary proceedings

— Postępowanie dyscyplinarne — postępowanie w sprawach o delikty dyscyplinarne, prowadzone przez sądy dyscyplinarne — stanowi w polskim systemie autonomiczny kompleks proceduralny o wieloletniej tradycji i istotnym znaczeniu ustrojowym. Tradycja polska postępowania dyscyplinarnego sędziów sięga prawa o ustroju sądów powszechnych z 6 II 1928 r. — sądy dyscyplinarne działały przy sądach apelacyjnych (I instancja) i przy SN (II instancja), z udziałem sędziów wybieranych przez zgromadzenia ogólne. Postępowanie obejmowało: wszczęcie przez rzecznika dyscyplinarnego, czynności wyjaśniające, sporządzenie wniosku, rozprawę z udziałem obwinionego (zob. odrębne hasło), orzeczenie kary lub uniewinnienie. PRL zachował model z modyfikacjami — postępowania dyscyplinarne sędziów w okresie 1944-1989 stanowią obecnie kluczowe źródło dla badań historycznych nad postawami sędziów wobec ustroju. Sprawy dyscyplinarne tego okresu obejmują pełne spektrum: od drobnych uchybień proceduralnych (niedotrzymanie terminów, błędy w aktach), przez sprawy o "uchybienie godności urzędu" związane z zachowaniem pozasłużbowym (np. spożywanie alkoholu w miejscu publicznym), aż po sprawy polityczne związane z odmową orzekania w sprawach stanu wojennego, pomocą opozycji, podpisami pod listami protestacyjnymi. Po 1989 r. postępowania dyscyplinarne stanowiły także narzędzie rozliczania sędziów stalinowskich — choć z ograniczoną skutecznością (większość spraw została umorzona z powodu przedawnienia).

Źródło: ustawa z 20 VI 1985 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 31 poz. 137 ze zm.) (art. 79 i nast.); rozporządzenie Prezydenta RP z 6 II 1928 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 12 poz. 93) (rozdz. VIII); ustawa z 20 VI 1985 r. o prokuraturze (Dz.U. nr 31 poz. 138 ze zm.); pragmatyki samorządowe

Kolekcja: nadzór, kadry i odpowiedzialność

Otwórz w eksploratorze grafowym →