← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L5ang. First President of the Supreme Court
— Pierwszy prezes sądu najwyższego — sędzia stojący na czele najwyższego sądu kraju — pełni w polskim systemie zarówno funkcje administracyjne (kierowanie pracą sądu, reprezentowanie go na zewnątrz), jak i ceremonialno-ustrojowe (znaczenie symboliczne jako głowa wymiaru sprawiedliwości). W polskim XX w. funkcja istniała nieprzerwanie od 1917 r. Pierwszym prezesem Sądu Najwyższego II RP był Stanisław Pomian-Srzednicki (1917-1922), następnie m.in. Władysław Seyda (1922-1929), Leon Supiński (1929-1939). W okresie wojny 1939-1945 — funkcja faktycznie zawieszona. Po wojnie — pierwszym prezesem został Wacław Barcikowski (1945-1956), następnie m.in. Jan Wasilkowski (1956-1972), Zenon Wiśniewski (1976-1981), Adam Łopatka (1981-1987), Adam Strzembosz (1987-1990) — w okresie transformacji jeden z najważniejszych przedstawicieli środowiska sędziowskiego, autor reform sądowych 1989-1990. Następnie: Adam Łopatka (1990-1998), Lech Gardocki (od 1998 r.). Funkcja pierwszego prezesa SN charakteryzuje się 6-letnią kadencją (od Konstytucji RP z 2 IV 1997 r.) i powołaniem przez Prezydenta spośród kandydatów zgłoszonych przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów SN.
Źródło: Konstytucja RP z 2 IV 1997 r. (Dz.U. nr 78 poz. 483) (art. 183 ust. 3); rozporządzenie Prezydenta RP z 6 II 1928 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 12 poz. 93) (część III rozdz. IV); ustawa z 20 VI 1985 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 31 poz. 137 ze zm.)
Kolekcja: sądownictwo