← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L4sąd najwyższy
ang. court of cassation
— Sąd kasacyjny — w klasycznym ujęciu francusko-austriackim — to sąd najwyższej instancji rozpoznający kasację jako nadzwyczajny środek zaskarżenia ograniczony do naruszeń prawa materialnego lub procesowego, bez ponownego rozpoznania faktów. W polskim systemie sądowo-prawnym funkcję sądu kasacyjnego pełnił historycznie Sąd Kasacyjny Księstwa Warszawskiego (1810-1815) — pierwszy polski sąd kasacyjny utworzony na wzorach napoleońskich (kontrolujący zgodność orzeczeń niższych instancji z prawem, bez rozpoznawania merytorycznego sprawy). Po 1815 r. — w Królestwie Polskim funkcję kasacyjną sprawowała Komisja Najwyższego Sądu Kasacyjnego, później rosyjski Senat. Na ziemiach byłego zaboru austriackiego do 1918 r. — Najwyższy Trybunał Sądowy i Kasacyjny w Wiedniu. W II RP funkcję kasacyjną przejął Sąd Najwyższy, utworzony ustawą z 8 II 1919 r. — instytucja łącząca elementy sądu apelacyjnego najwyższego szczebla i sądu kasacyjnego (kontrola legalności orzeczeń niższych sądów). Pojęcie "sąd kasacyjny" w polskim XX w. jest zatem oznaczeniem typologicznym — opisem funkcji (rozpoznawanie kasacji), a nie odrębnej instytucji.
Źródło: pojęcie historyczne; w polskiej tradycji: Sąd Kasacyjny Księstwa Warszawskiego (1810-1815) na podstawie Kodeksu Napoleona; na ziemiach byłego zaboru austriackiego — Najwyższy Trybunał Sądowy i Kasacyjny w Wiedniu (do 1918 r.); aktualnie: nie istnieje samodzielnie — funkcję sądu kasacyjnego pełni Sąd Najwyższy (zob. odrębne hasło "kasacja")
Kolekcja: sądownictwo