← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L3ang. ordinary judiciary
— Sąd powszechny — podstawowa kategoria sądów państwa, sprawująca jurysdykcję w sprawach cywilnych i karnych, których ustawa nie powierzyła innym sądom (specjalnym, administracyjnym, wojskowym, konstytucyjnemu). W polskim porządku XX w. ustrój sądów powszechnych regulowały kolejno: rozporządzenie Prezydenta RP z 6 II 1928 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 12 poz. 93) — wprowadzające jednolitą strukturę: sądy grodzkie, okręgowe, apelacyjne, Sąd Najwyższy; ustawa z 20 VII 1950 r. o zmianie POSP (Dz.U. nr 38 poz. 347) — wprowadzenie sądów powiatowych i wojewódzkich; ustawa z 28 V 1975 r. o zmianie POSP (Dz.U. nr 16 poz. 92) — sądy rejonowe w miejsce powiatowych, sądy wojewódzkie zachowane; ustawa z 20 VI 1985 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 31 poz. 137); ustawa z 13 VII 1990 r. — powołanie sądów apelacyjnych (Dz.U. nr 53 poz. 306). Konstytucja RP z 2 IV 1997 r. (art. 175 ust. 1 i 177) usytuowała sądy powszechne jako podstawowy filar wymiaru sprawiedliwości — z domniemaniem właściwości w sprawach niepowierzonych innym sądom.
Źródło: art. 175 ust. 1 i 177 Konstytucji RP z 2 IV 1997 r.; historycznie: rozporządzenie Prezydenta RP z 6 II 1928 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 12 poz. 93); ustawa z 20 VII 1950 r. o zmianie POSP (Dz.U. nr 38 poz. 347); ustawa z 28 V 1975 r. o zmianie POSP (Dz.U. nr 16 poz. 92); ustawa z 20 VI 1985 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 31 poz. 137); ustawa z 13 VII 1990 r. o powołaniu sądów apelacyjnych (Dz.U. nr 53 poz. 306)
Kolekcja: sądownictwo