← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku

L3

okręg sądowy

rewir sądowy

ang. judicial district

Obszar terytorialny właściwości sądu. Granice okręgów ustalają rozporządzenia wykonawcze do prawa o ustroju sądów. Ich zmiany — bywało, że motywowane politycznie — należą do najczęstszych narzędzi reformowania sądownictwa bez konieczności zmiany ustawy.

— Okręg sądowy stanowi w polskim systemie obszar terytorialnej właściwości sądu — wyznacza zasięg jego jurysdykcji w sprawach cywilnych i karnych. Każdy sąd ma wyznaczony okręg, na który składają się jednostki podziału administracyjnego (gminy, powiaty, części województw). Klasyczna struktura okręgów sądowych polskiego sądownictwa XX w.: w II RP — okręgi sądów grodzkich (gmina lub kilka gmin), okręgowych (kilka powiatów), apelacyjnych (województwo lub kilka województw); w PRL — okręgi sądów powiatowych/rejonowych i wojewódzkich, dostosowywane do reform administracyjnych 1950 r., 1975 r. Określanie okręgów należy do kompetencji Ministra Sprawiedliwości — w drodze rozporządzeń. Reformy okręgów sądowych zawsze były wrażliwym społecznie tematem — likwidacja sądu rejonowego w mniejszej miejscowości oznaczała utratę dostępności wymiaru sprawiedliwości dla lokalnej społeczności. Tradycyjnie polskie sądownictwo dążyło do równowagi między sprawnością organizacyjną (większe jednostki) a dostępnością geograficzną (gęsta sieć).

Źródło: rozporządzenie Prezydenta RP z 6 II 1928 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 12 poz. 93), część I rozdz. II; rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 25 VI 1929 r. w sprawie obszarów właściwości sądów apelacyjnych, okręgowych i grodzkich; kolejne rozporządzenia MS w okresie PRL (m.in. 1950, 1975) regulujące podział terytorialny po reformach administracyjnych

Pojęcia nadrzędne

Pojęcia powiązane

Kolekcja: sądownictwo

Otwórz w eksploratorze grafowym →