← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L4ang. voivodeship court
— Sąd wojewódzki — drugoinstancyjny sąd powszechny w PRL — funkcjonował od 1950 do 1998 r. Wprowadzony ustawą z 20 VII 1950 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych w miejsce sądów apelacyjnych II RP, łączył funkcje sądu odwoławczego (rozpoznającego rewizje od sądów powiatowych/rejonowych) i sądu pierwszej instancji w sprawach poważniejszych (kary powyżej progu, sprawy karne polityczne, niektóre sprawy cywilne). Liczba sądów wojewódzkich odpowiadała podziałowi administracyjnemu — od 17 (po 1950 r., wraz ze stolicą) do 49 (po 1975 r.). Sąd Wojewódzki w Warszawie odgrywał rolę szczególną — rozpoznawał sprawy o znaczeniu centralnym (m.in. niektóre sprawy polityczne), miał wyodrębnione wydziały. Reforma 1998 r. (ustawa z 18 XII 1998 r.) zastąpiła sądy wojewódzkie sądami okręgowymi — zmiana nazwy podyktowana powrotem do tradycji II RP, choć obszar właściwości pozostał zbliżony. Liczba sądów okręgowych w III RP pozostaje 47-48, niemal identyczna z ostatnim stanem sądów wojewódzkich. Pojęcie "sąd wojewódzki" jest dziś historyczne — wykorzystywane głównie w piśmiennictwie i w nazwach niektórych zachowanych dokumentów archiwalnych. Akta sądowe z lat 1950-1998 figurują pod nazwą sądu wojewódzkiego, co jest istotne dla osób prowadzących badania archiwalne i poszukiwania genealogiczno-prawne.
Źródło: pojęcie historyczne; ustawa z 20 VII 1950 r. o zmianie POSP (Dz.U. nr 38 poz. 347) — wprowadziła sądy wojewódzkie w miejsce sądów apelacyjnych i okręgowych II RP; sądy wojewódzkie funkcjonowały 1950-1998 jako sądy II instancji dla powiatowych/rejonowych oraz sądy I instancji w sprawach poważniejszych; liczba: od 17 (1950) do 49 (po reformie administracyjnej 1975); zniesione ustawą z 18 XII 1998 r. o zmianie POSP (Dz.U. nr 162 poz. 1118) — zastąpione przez sądy okręgowe
Kolekcja: sądownictwo