← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku

L4

sąd grodzki

ang. magistrates' court

Sąd pierwszej instancji w sprawach mniejszej wagi, działający w II RP na podstawie prawa o ustroju sądów powszechnych z 6 II 1928 r. (w miejsce sądów pokoju). Reaktywowany w PRL i ostatecznie zniesiony ustawą z 20 VII 1950 r.

— Sąd grodzki — sąd najniższego szczebla w II RP — został wprowadzony rozporządzeniem Prezydenta RP z 6 II 1928 r. — Prawem o ustroju sądów powszechnych w miejsce dotychczasowych sądów pokoju (na ziemiach byłej Kongresówki) i sądów powiatowych (na ziemiach byłego zaboru austriackiego). Działał jako sąd jednoosobowy w pierwszej instancji w sprawach mniejszej wagi cywilnych (do określonej wartości przedmiotu sporu) i karnych (o wykroczenia i drobne przestępstwa). Sędziowie grodzcy stanowili najliczniejszą grupę kadry sędziowskiej II RP. Ustawa z 20 VII 1950 r. o zmianie POSP zniosła sądy grodzkie, zastępując je sądami powiatowymi — krok wpisujący się w sowietyzację struktury sądowej (sąd powiatowy o szerszej kompetencji rzeczowej, pełnym składzie ławniczym, podporządkowany silniejszemu nadzorowi Ministra Sprawiedliwości). Pojęcie "sąd grodzki" pozostaje wyłącznie historyczne — funkcjonalny odpowiednik aktualny to sąd rejonowy.

Źródło: rozporządzenie Prezydenta RP z 6 II 1928 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 12 poz. 93), część I rozdz. III; sądy grodzkie funkcjonowały 1929-1950 jako sądy I instancji w sprawach mniejszej wagi; zniesione ustawą z 20 VII 1950 r. o zmianie POSP (Dz.U. nr 38 poz. 347) — zastąpione przez sądy powiatowe

Pojęcia nadrzędne

Pojęcia powiązane

Kolekcja: sądownictwo

Otwórz w eksploratorze grafowym →