← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L4ang. civil action
— Powództwo — żądanie ochrony prawnej skierowane do sądu w drodze pozwu cywilnego — stanowi w polskim systemie podstawowy instrument inicjowania postępowania cywilnego procesowego. Polski system rozróżnia trzy zasadnicze typy powództw: o świadczenie (zasądzenie określonego świadczenia od pozwanego — np. zapłaty kwoty, wydania rzeczy, wykonania usługi), o ustalenie (stwierdzenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego — np. ustalenie ojcostwa, ustalenie nieważności umowy), o ukształtowanie (zmiana stosunku prawnego — np. rozwód, ustanowienie rozdzielności majątkowej, zniesienie współwłasności). Powództwo wytacza się pozwem — pismem procesowym zawierającym oznaczenie stron, dokładnie określone żądanie, podstawę faktyczną, dowody na poparcie twierdzeń, wskazanie wartości przedmiotu sporu (od której zależy właściwość sądu i wysokość opłaty). Powód obowiązany jest uiścić wpis sądowy (proporcjonalny od wartości przedmiotu sporu lub stały — w sprawach niemajątkowych). Doręczenie pozwu pozwanemu (po uprzednim badaniu formalnym przez sąd) wszczyna postępowanie sądowe — od tej chwili powstają określone skutki procesowe (lis pendens, przerwanie biegu przedawnienia). W II RP regulacje powództwa — k.p.c. z 1932 r. PRL zachował model. III RP — k.p.c. z 1964 r. — z licznymi reformami końca XX w. Aktualne tendencje końca XX w.: rozwój postępowania elektronicznego (e-Sąd dla powództw w postępowaniu upominawczym), powództw konsumenckich, powództw zbiorowych.
Źródło: ustawa z 17 XI 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43 poz. 296 ze zm.) (art. 187-205); rozporządzenie Prezydenta RP z 27 XI 1932 r. — Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 112 poz. 934)
Kolekcja: akty normatywne, orzecznictwo i postępowanie