rewizja

Środek odwoławczy wprowadzony ustawą z 20 VII 1950 r. w miejsce apelacji i kasacji. Łączył kontrolę faktyczną i prawną przy znacznym ograniczeniu kognicji sądu drugiej instancji — model przejęty z prawa radzieckiego. Zniesiona w sprawach cywilnych w 1996 r., w karnych w 1998 r.

— Rewizja — środek odwoławczy w postępowaniu cywilnym i karnym PRL — stanowiła główny instrument kontroli orzeczeń pierwszoinstancyjnych w okresie 1949-1996. Wprowadzona ustawą z 27 IV 1949 r. — Reforma postępowania karnego oraz nowelizacjami k.p.c. z lat 50. — w miejsce zniesionej apelacji. Charakterystyka: rewizja zastępowała apelację, ale z istotnymi ograniczeniami zakresu badania. Sąd rewizyjny — co do zasady — nie powtarzał postępowania dowodowego, badał wyrok pierwszej instancji głównie z punktu widzenia naruszeń prawa procesowego i materialnego, w ograniczonym zakresie kontrolował ustalenia faktyczne. Mógł uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania (jeśli wymagało to powtórzenia rozprawy) lub orzec merytorycznie. Model rewizyjny był charakterystyczny dla państw socjalistycznych — stanowił uproszczenie postępowania kosztem gwarancji procesowych stron. W praktyce sądowej PRL rewizja często sprowadzała się do formalnej kontroli — co budowało reputację mniejszej skuteczności w naprawianiu błędów sądów I instancji niż klasyczna apelacja. Reforma III RP — ustawą z 1 III 1996 r. — zniosła rewizję w sprawach karnych, przywracając apelację i wprowadzając kasację jako środek nadzwyczajny do SN. Analogicznie w postępowaniu cywilnym. Pojęcie "rewizja" funkcjonuje obecnie wyłącznie historycznie — jako element analizy PRL-owskiej tradycji procesowej i charakterystyczny element okresu socjalistycznego.

Źródło: ustawa z 17 XI 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43 poz. 296 ze zm.) (do reformy 1996 r.); ustawa z 19 IV 1969 r. — Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 13 poz. 96); pojęcie historyczne — środek odwoławczy w PRL

Pojęcia nadrzędne

Pojęcia podrzędne

Pojęcia powiązane