← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L3ang. administrative court
— Sąd administracyjny stanowi w polskim porządku XX w. wyodrębniony pion sądownictwa kontrolującego legalność działań administracji publicznej. W II RP — Najwyższy Trybunał Administracyjny, utworzony ustawą z 3 VIII 1922 r. o NTA (Dz.U. nr 67 poz. 600), jednoinstancyjny, z siedzibą w Warszawie, kompetentny do rozpoznawania skarg na rozstrzygnięcia organów administracji państwowej i samorządowej. NTA zlikwidowany przez okupanta hitlerowskiego we wrześniu 1939 r., nie został w PRL reaktywowany — kontrolę administracji formalnie sprawowały organy nadrzędne, faktycznie pozostając poza efektywną kontrolą sądową. Sądownictwo administracyjne przywrócono ustawą z 31 I 1980 r. o NSA (Dz.U. nr 4 poz. 8) — utworzenie Naczelnego Sądu Administracyjnego o jurysdykcji jednoinstancyjnej. Konstytucja RP z 2 IV 1997 r. (art. 175 ust. 1, art. 184) potwierdziła odrębność sądownictwa administracyjnego i przesądziła wprowadzenie modelu dwuinstancyjnego.
Źródło: art. 175 ust. 1 i 184 Konstytucji RP z 2 IV 1997 r.; historycznie: ustawa z 3 VIII 1922 r. o Najwyższym Trybunale Administracyjnym (Dz.U. nr 67 poz. 600); ustawa z 31 I 1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz o zmianie ustawy — Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 4 poz. 8)
Kolekcja: sądownictwo