← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku

L3

trybunał kompetencyjny

ang. tribunal of competence

Organ rozstrzygający spory o właściwość między sądami a organami administracji publicznej. W II RP istniał Trybunał Kompetencyjny powołany ustawą z 25 XI 1925 r.; współcześnie spory takie rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny lub Sąd Najwyższy.

— Trybunał Kompetencyjny — organ rozstrzygający spory o właściwość między sądami a administracją publiczną — jest klasycznym mechanizmem rozdziału kompetencji w państwach o dualizmie sądownictwa. W II RP funkcjonował Trybunał Kompetencyjny powołany ustawą z 25 XI 1925 r. — organ dwunastoosobowy, składający się z czterech sędziów SN, czterech sędziów NTA i czterech członków zewnętrznych powoływanych przez Prezydenta RP. Rozpoznawał spory pozytywne (gdy obie instytucje uważały się za właściwe) i negatywne (gdy żadna nie chciała przyjąć sprawy). Łączna aktywność TK II RP była umiarkowana — kilkanaście do kilkudziesięciu spraw rocznie. W PRL nie istniał — dualizm sądownictwa przestał być aktualny, skoro nie było sądu administracyjnego do 1980 r., a NSA początkowo o ograniczonej właściwości nie generował znaczących sporów kompetencyjnych. Po reaktywacji sądownictwa administracyjnego model rozstrzygania sporów kompetencyjnych ewoluował: obecnie spory między sądami powszechnymi a administracyjnymi rozstrzyga NSA (art. 4 p.p.s.a.), a spory między NSA i SN — Naczelny Sąd Administracyjny w specjalnym składzie (art. 14a p.p.s.a.). Trybunał Konstytucyjny rozstrzyga z kolei spory kompetencyjne między centralnymi konstytucyjnymi organami państwa (art. 189 Konstytucji RP) — co czyni go funkcjonalnym następcą TK II RP w określonym zakresie. Pojęcie "trybunał kompetencyjny" w aktualnej polskiej praktyce ma więc charakter raczej historyczny niż dogmatyczny.

Źródło: instytucja istniejąca okresowo w polskim XX w. W II RP — Trybunał Kompetencyjny utworzony ustawą z 25 XI 1925 r. o Trybunale Kompetencyjnym (Dz.U. nr 126 poz. 897), rozstrzygający spory kompetencyjne między sądownictwem a administracją; aktualnie: brak odrębnego organu — spory kompetencyjne rozstrzyga TK (art. 189 Konstytucji RP) lub NSA w obrębie sądownictwa administracyjnego

Pojęcia nadrzędne

Pojęcia powiązane

Kolekcja: sądownictwo

Otwórz w eksploratorze grafowym →