← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L3ang. constitutional court
— Sąd konstytucyjny — kategoria sądu specjalnego dokonującego kontroli konstytucyjności aktów normatywnych. W polskim porządku XX w. instytucja stosunkowo późna — wprowadzona ustawą z 26 III 1982 r. o zmianie Konstytucji PRL (Dz.U. nr 11 poz. 83) i ustawą z 29 IV 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. nr 22 poz. 98). Pierwsze orzeczenia TK zapadły w 1986 r. — początkowo z ograniczonym zakresem skuteczności (Sejm mógł odrzucić orzeczenie TK większością 2/3). Reforma 1989-1990 (ustawy o zmianie Konstytucji i o KRS z 20 XII 1989 r.) wzmocniła pozycję TK. Konstytucja RP z 2 IV 1997 r. (art. 188-197) potwierdziła ostateczność orzeczeń TK i powszechną moc obowiązującą wykładni konstytucyjnej. Zakres kontroli: zgodność ustaw z Konstytucją, zgodność umów międzynarodowych z Konstytucją, zgodność rozporządzeń z ustawami i Konstytucją, rozstrzyganie sporów kompetencyjnych między centralnymi organami państwa, orzekanie o zgodności celów partii politycznych z Konstytucją, rozpoznawanie skarg konstytucyjnych obywateli (od 1997 r.).
Źródło: art. 188-197 Konstytucji RP z 2 IV 1997 r.; ustawa z 29 IV 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. nr 22 poz. 98); ustawa z 26 III 1982 r. o zmianie Konstytucji PRL (Dz.U. nr 11 poz. 83) — wprowadzenie instytucji TK do systemu konstytucyjnego; ustawa z 1 VIII 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. nr 102 poz. 643)
Kolekcja: sądownictwo