← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku

sąd nieletnich

ang. juvenile court

— Sąd nieletnich — wyodrębniony sąd dla spraw osób niepełnoletnich popełniających czyny karalne — został wprowadzony w II RP rozporządzeniem Prezydenta RP z 6 III 1928 r. — sądy dla nieletnich. Inicjatywa wpisywała się w europejski trend reform pedagogicznych prawa karnego (sądy dla nieletnich powstawały od końca XIX w. — pierwszy w Chicago 1899, kolejne w Niemczech, Austrii, Włoszech). Polski sąd dla nieletnich II RP charakteryzował się: wyspecjalizowanym sędzią, niejawnością postępowania, środkami wychowawczymi i poprawczymi (zamiast czysto karnych), współpracą z kuratorem sądowym i opieką społeczną. Po 1944 r. instytucja częściowo przekształcona — sądownictwo nieletnich pozostało wyspecjalizowane, ale z silnym akcentem represyjnym w okresie stalinowskim. Reforma 1982 r. — ustawa z 26 X 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich — systemowo uregulowała postępowanie wobec osób niepełnoletnich, wprowadzając rozróżnienie czynu karalnego i przejawów demoralizacji, oraz katalog środków wychowawczych, poprawczych i leczniczych. Kompetencja: wydziały rodzinne i nieletnich sądów rejonowych.

Źródło: ustawa z 26 X 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz.U. nr 35 poz. 228 ze zm.); historycznie: rozporządzenie Prezydenta RP z 6 III 1928 r. o sądach dla nieletnich (Dz.U. nr 30 poz. 290); kompetencja w PRL i III RP: wydziały rodzinne i nieletnich sądów rejonowych

Kolekcja: sądownictwo

Otwórz w eksploratorze grafowym →