← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L4ang. family court
— Sąd rodzinny — wyspecjalizowany sąd dla spraw rodzinnych i opiekuńczych — został wprowadzony w polskim systemie ustawą z 26 X 1977 r. o utworzeniu sądów rodzinnych. Wcześniej kompetencje rodzinne rozproszone były między różne wydziały sądów powiatowych. Reforma 1977 r. wyłoniła odrębne wydziały rodzinne (od 1985 r. — wydziały rodzinne i nieletnich), wraz z koncentracją kadrową — sędziowie rodzinni stali się wyspecjalizowanym korpusem. Aktualnie sądy rodzinne funkcjonują jako wydziały sądów rejonowych, rozpoznają sprawy: rozwodu i separacji (te jednak — w sądach okręgowych w pierwszej instancji), unieważnienia małżeństwa, ustalenia ojcostwa i macierzyństwa, władzy rodzicielskiej, alimentów, opieki, spadków drobnej wartości, ubezwłasnowolnienia, zezwoleń (na zawarcie małżeństwa małoletniej, wyjazd dziecka z opiekunem itd.), spraw nieletnich. Postępowanie ma charakter mieszany — procesowy w niektórych sprawach (alimenty), nieprocesowy w większości spraw opiekuńczych. Sądy rodzinne łączą tradycję sądu opiekuńczego (kontynentalna tradycja prawa cywilnego) z elementami specyficznie pedagogicznymi w sprawach nieletnich. Pojęcie "sąd rodzinny" odnosi się więc nie do odrębnego sądu, lecz do wydziału specjalistycznego sądów powszechnych.
Źródło: pojęcie funkcjonalne; podstawa: art. 568-583 k.p.c. (sprawy rodzinne i opiekuńcze w postępowaniu nieprocesowym); ustawa z 25 II 1964 r. — Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. nr 9 poz. 59 ze zm.); kompetencja: wydziały rodzinne i nieletnich sądów rejonowych — utworzone na mocy ustawy z 26 X 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich i rozporządzeń MS o tworzeniu wydziałów
Kolekcja: sądownictwo