← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4actus administrativus · Verwaltungsakt
ang. administrative act
— Władczy, jednostronny akt organu administracji publicznej kształtujący sytuację cywilnoprawną adresata jako szczególne zdarzenie prawne. Klasyczne rzymskie rescripta principis i decreta jako akty cesarskie z bezpośrednim skutkiem cywilnym. Pandektystyka XIX w. — Verwaltungsakt jako instytucja pograniczna prawa publicznego i prywatnego (O. Mayer, Deutsches Verwaltungsrecht 1895). Code civil — décisions administratives wzmiankowane sporadycznie (np. utworzenie przedsiębiorstw użyteczności publicznej). ABGB i BGB — akt administracyjny jako Tatbestand uznany doktrynalnie. KC: liczne odesłania do aktów administracyjnych — art. 88 (ogłoszenie nieobecności), art. 232 (ustanowienie użytkowania wieczystego decyzją lub umową), art. 685 KC (zezwolenie organu na podnajem). Klasyczne typy aktów administracyjnych ze skutkami cywilnymi: 1) wpisy do rejestrów publicznych (rejestr handlowy prowadzony według ówczesnych przepisów); 2) decyzje wywłaszczeniowe; 3) decyzje o pozwoleniu na budowę, użytkowanie; 4) decyzje koncesyjne; 5) decyzje o wymeldowaniu; 6) decyzje o przyznaniu obywatelstwa, zmianie nazwiska. Akt administracyjny może wywierać skutki konstytutywne (kształtuje stosunek cywilnoprawny — np. wywłaszczenie powoduje przejście własności na rzecz Skarbu Państwa) lub deklaratoryjne (potwierdza istniejący stan).
Źródło: Rescripta principis, decreta (rzymskie); O. Mayer (Deutsches Verwaltungsrecht 1895); KC art. 88, 232, 685; ustawa z 17 VI 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Kolekcja: część ogólna prawa cywilnego