← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4lapsus temporis · Zeitablauf
ang. passage of time
— Zdarzenie prawne polegające na nastąpieniu określonej jednostki czasu, z którą prawo wiąże skutki — powstanie, zmianę lub ustanie stosunku prawnego, utratę uprawnienia, nabycie własności przez zasiedzenie. Klasyczne rzymskie instytucje czasowe: praescriptio (przedawnienie), longi temporis praescriptio (zasiedzenie 10/20 lat), capitis diminutio przez upływ wieku, dies cedit i dies venit (zapadalność i wymagalność). Klasyczna paremia tempus omnia consumit — czas wszystko niszczy; vigilantibus iura sunt scripta — prawa są pisane dla czujnych. Pandektystyka — Zeitablauf jako odrębne Tatbestand neben Handlung und Naturereignis. Code civil — prescription (art. 2219-2283 d.f.), terminy. ABGB §§ 1451-1502 — Verjährung, §§ 902-905 — obliczanie terminów. BGB §§ 187-193 — Berechnung von Fristen, §§ 194-218 — Verjährung. KC art. 110-115 — obliczanie terminów; art. 117-125 — przedawnienie; art. 172 — zasiedzenie nieruchomości (10 lat w dobrej wierze, 20 lat w złej wierze); art. 174 — zasiedzenie ruchomości (3 lata); terminy zawite (prekluzyjne) rozproszone (art. 88 § 2 — roczny termin uchylenia się od skutków oświadczenia woli; art. 568, 612 i in.). Doktrynalna różnica: termin może być dziełem zdarzenia (data kalendarzowa) lub zdarzenia obiektywnego (np. nadejście pełnoletności).
Źródło: Praescriptio, longi temporis praescriptio (rzymskie); ABGB §§ 1451-1502, 902-905; BGB §§ 187-218; Code civil art. 2219-2283; KC art. 110-125, 172, 174.
Kolekcja: część ogólna prawa cywilnego