← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L5posiadanie w dobrej wierze · posiadacz w dobrej wierze · dobra wiara posiadacza samoistnego · bona fides possessoris · guter Glaube des Besitzers
ang. good faith of the possessor
— Mylne, ale usprawiedliwione okolicznościami przekonanie posiadacza, że służy mu prawo, które faktycznie wykonuje. Klasyczna rzymska bona fides w prawie posiadania — zwłaszcza przy usucapio (zasiedzeniu) — D. 41.3, 41.4 — wymóg błędu usprawiedliwionego okolicznościami (error iuris); klasyczna paremia bona fides praesumitur (D. 50.17.32). Klasyczna rzymska kategoria error iuris vincibilis i invincibilis. Pandektystyka — guter Glaube jako element subiektywny posiadania kwalifikowany; B. Windscheid, F. K. von Savigny analizują skutki erga omnes. Code Napoléon (Code civil 1804) art. 549, 2229 — bonne foi du possesseur. ABGB §§ 326-328 — redlicher Besitz; § 329 — domniemanie redlitwości. BGB §§ 932 ust. 2, 937 ust. 2, 990 — guter Glaube; § 932 — kryteria nabycia od nieuprawnionego; § 990 — odpowiedzialność niezależna od wiedzy. KC art. 7 — ogólne domniemanie dobrej wiary; art. 172 § 1 i § 2 — różne terminy zasiedzenia (10 i 20 lat) zależne od dobrej/złej wiary; art. 174 — zasiedzenie ruchomości tylko w dobrej wierze; art. 224-225 — zwrot pożytków i odszkodowanie różny zależnie od dobrej/złej wiary; art. 228-230 — szczegółowe rozliczenia. Klasyczne kryteria: 1) usprawiedliwiony błąd (np. wadliwy tytuł nabycia, niewiedza o roszczeniach osób trzecich); 2) chwila powzięcia wiadomości (mala fides superveniens — czy szkodzi? wedle KC tak — art. 224 § 2); 3) ciężar dowodu — art. 7 KC przerzuca na kwestionującego dobrą wiarę. Doktryna polska: J. Wasilkowski, J. Ignatowicz, S. Rudnicki, E. Skowrońska-Bocian.
Źródło: Bona fides praesumitur, error iuris (rzymskie — D. 41.3, 41.4, 50.17.32); Code civil art. 549, 2229; ABGB §§ 326-329; BGB §§ 932, 937, 990; KC art. 7, 172, 174, 224-225, 228-230.
Kolekcja: prawo rzeczowe