naprawienie szkody w naturze

reparatio damni in natura · Naturalrestitution · restitutio in pristinum

ang. reparation in kind

Forma naprawienia szkody polegająca na przywróceniu stanu poprzedniego (restitutio in integrum) przez naprawę uszkodzonej rzeczy, dostarczenie rzeczy zamiennej, ustanowienie zaginionego prawa lub inny sposób eliminujący skutki naruszenia. W polskim KC art. 363 § 1 stanowi formalne pierwszeństwo restytucji naturalnej, choć w praktyce dominuje odszkodowanie pieniężne.

— Hasło obejmuje: (1) konstrukcję polską art. 363 § 1 KC — naprawienie szkody powinno nastąpić według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej; (2) ograniczenie wyboru: jeśli przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe albo pociągałoby za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie ogranicza się do świadczenia pieniężnego (art. 363 § 1 zdanie drugie); (3) różnice z prawem niemieckim — § 249 BGB stanowi pierwszeństwo Naturalherstellung jako reguła, a Geldersatz jako wyjątek; ujęcie polskie jest podobne, ale praktyka odwrotna; (4) typowe zastosowania: naprawa pojazdu po kolizji, odbudowa zniszczonej rzeczy, zwrot rzeczy bezprawnie zabranej; (6) genezę: rzymska restitutio in integrum — pierwotnie nadzwyczajny środek pretora; w pandektystyce niemieckiej rozwinięta jako pierwszorzędna forma kompensacji; (7) cel: pełne przywrócenie sytuacji ekonomicznej poszkodowanego, nie tylko zaspokojenie majątkowe.

Źródło: KC art. 363, 561; KZ 1933 art. 158; BGB §§ 249-251; ABGB § 1323; D. 4.6 (de in integrum restitutionibus)

Pojęcia nadrzędne

naprawienie szkody

Pojęcia powiązane

Kolekcja: część ogólna prawa zobowiązań

Odpowiedniki zewnętrzne: Q1969994

Otwórz w eksploratorze grafowym →