← Prawo cywilne XIX i XX wieku

L5

naprawienie szkody w pieniądzu

reparatio damni in pecunia · Geldersatz · pecuniaria reparatio

ang. monetary reparation

Forma naprawienia szkody polegająca na zapłacie sumy pieniężnej odpowiadającej wartości uszczerbku poniesionego przez poszkodowanego. W polskim KC stanowi alternatywę dla restytucji naturalnej (art. 363 § 1); wybór formy należy do poszkodowanego, ale ograniczony jest niemożliwością lub nadmiernymi trudnościami restytucji. W praktyce obrotu jest formą dominującą.

— Hasło obejmuje: (1) konstrukcję polską art. 363 § 1 i § 2 KC — wybór poszkodowanego między restytucją a zapłatą; przy zapłacie wysokość według cen z chwili wyrokowania (chyba że szczególne okoliczności nakazują inny moment); (2) zalety odszkodowania pieniężnego: prostota egzekucji, swoboda dyspozycji poszkodowanego, brak konieczności wykonania określonej czynności przez sprawcę; (3) wady: ryzyko inflacji w trakcie procesu, trudność wyceny szkody niemajątkowej (rozwiązywane przez zadośćuczynienie); (4) szczególne sytuacje: szkoda na osobie — odszkodowanie pieniężne (art. 444 § 2, 446 KC) plus renta; szkoda niemajątkowa — zadośćuczynienie pieniężne (art. 445, 446 § 4, 448 KC); (5) waloryzacja kwot odszkodowania w długotrwałych procesach; mechanizmy waloryzacji renty (art. 907 KC); (6) zasady wyliczania kwoty: zasada pełnego odszkodowania (art. 361 § 2 KC); ujęcie różnicowe (Differenzhypothese); ograniczenia kwotowe w niektórych reżimach (np. odpowiedzialność za produkt — limity ustawowe).

Źródło: KC art. 363, 444-446, 448, 907; KZ 1933 art. 158-167; BGB §§ 249-253; ABGB §§ 1323-1325

Pojęcia nadrzędne

Pojęcia powiązane

Kolekcja: część ogólna prawa zobowiązań

Odpowiedniki zewnętrzne: Q1499481

Otwórz w eksploratorze grafowym →