← Prawo cywilne XIX i XX wieku

L5

odpowiedzialność za rzeczy użyte do wykonania

responsabilitas pro rebus adhibitis · Haftung für Erfüllungswerkzeuge

ang. liability for things used in performance

Szczególna postać odpowiedzialności kontraktowej dłużnika za szkody wyrządzone wierzycielowi przez wadliwość rzeczy użytych do spełnienia świadczenia: narzędzi, materiałów, środków pomocniczych. W polskim KC nie jest wprost uregulowana, ale wyprowadzana z art. 471 i ogólnych zasad odpowiedzialności kontraktowej, z zastosowaniem domniemania winy dłużnika.

— Hasło obejmuje: (1) podstawy konstrukcyjne — art. 471 KC w zw. z art. 474 KC (odpowiedzialność za osoby pomocnicze) per analogiam; obowiązek dłużnika do staranności w doborze i utrzymaniu narzędzi; (2) typowe sytuacje: usterka maszyny prowadząca do uszkodzenia rzeczy zamawiającego, wadliwy materiał użyty w pracy budowlanej, wady transportu (uszkodzenie pojazdu, w którym przewożony jest ładunek); (3) miernik staranności dłużnika — art. 355 KC, z zaostrzeniem dla profesjonalisty (§ 2): zwykła staranność uwzględniająca obowiązek utrzymywania narzędzi w stanie odpowiednim do spełniania świadczenia; (4) ciężar dowodu — domniemanie winy dłużnika (art. 471 KC), dłużnik musi wykazać brak winy w wadliwości rzeczy (np. wykazując kontrole techniczne, certyfikaty bezpieczeństwa); (5) różnice względem reżimu [instytucja wprowadzona po 1989 r. — poza zakresem słownika], który dotyczy relacji producent–poszkodowany, nie relacji dłużnik-wierzyciel; (6) zbieg z odpowiedzialnością deliktową — gdy szkoda dotknęła osób trzecich; (7) klauzule umowne — często wyłączenia lub ograniczenia, dopuszczalne z zastrzeżeniem art. 473 § 2 KC.

Źródło: KC art. 355, 471, 474; KZ 1933 art. 240; BGB § 278 in fine; ABGB § 1313a

Pojęcia nadrzędne

Pojęcia powiązane

Kolekcja: część ogólna prawa zobowiązań

Otwórz w eksploratorze grafowym →