← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L5separacja małżeńska
ang. legal separation
— Klasyczna kategoria prawa rodzinnego — sądowe orzeczenie zachowujące małżeństwo, ale rozdzielające małżonków od stołu i łoża (separatio quoad torum et mensam), z większością skutków rozwodu poza możliwością ponownego małżeństwa. Klasyczne rzymskie prawo nie znało separacji jako odrębnej instytucji — operowało rozwodem (divortium). Klasyczne ius commune i recepcja chrześcijaństwa — fundamentalna zmiana: małżeństwo jako sakrament, nierozerwalne; w razie poważnych trudności małżeńskich dopuszczalna była tylko separatio quoad torum et mensam, nie rozwód. Klasyczne kanoniczne typy separacji: (1) SEPARATIO PERPETUA — wieczysta (np. cudzołóstwo); (2) SEPARATIO TEMPORALIS — czasowa (np. nieuporządkowane życie). Klasyczne ius commune zachowało tę konstrukcję w prawie kanonicznym i częściowo w prawach świeckich katolickich krajów. Pandektystyka XIX w. zachowała separację jako alternatywę dla rozwodu — szczególnie w krajach katolickich. BGB nie zna szczególnej instytucji "Trennung von Tisch und Bett" jako prawnej formy odrębnej; prawo rodzinne niemieckie operuje wyłącznie rozwodem (z możliwością rocznej separacji faktycznej jako podstawy dla rozwodu konsensualnego — § 1566 ust. 1). Code civil art. 296-309 — analogiczna francuska regulacja séparation de corps: sądowe orzeczenie rozdzielające małżonków bez rozwiązania małżeństwa; możliwa konwersja w rozwód po dwóch latach (art. 306).
Źródło: KCKP art. 246–271 (w szczególności art. 246–256 — podstawy, art. 257–259 — środki tymczasowe, art. 260–271 — skutki); Code civil 1804 art. 306–311 (regulacja francuska); ABGB §§ 103-117; nie w BGB.
Kolekcja: prawo rodzinne i opiekuńcze
Odpowiedniki zewnętrzne: Q1142948