← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4effectus omissionis declarationis · Wirkungen unterlassener Erklärung
ang. effect of failure to make a declaration
— Skutek bezskutecznego upływu terminu na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Klasyczna rzymska tradycja: bezskuteczny upływ tempus deliberandi = przyjęcie nieograniczone (D. 28.8.7-8) aż do reformy Justyniana, który wprowadził beneficium inventarii pozwalające na zachowanie ograniczenia mimo upływu terminu (C. 6.30.22). Klasyczna paremia: silentium pro consensu non habetur (milczenie nie traktuje się za zgodę) — z wyjątkami ustawowymi. Pandektystyka — Säumnis bei Erklärungsfrist; konsekwencje różne w różnych systemach. Code civil art. 770-771 (numeracja po reformie spadkowej z 23 VI 2006 r., loi n° 2006-728, obowiązującej od 1 I 2007 r. — poza zakresem słownika; w dawnym Code Napoléon przyjęcie i odrzucenie spadku rozpoczynało się od art. 774) — bezskuteczny upływ → wezwanie wierzyciela → przyjęcie czyste i proste (acceptation pure et simple) z odpowiedzialnością nieograniczoną. ABGB § 810 — po upływie terminu spadek pozostawiony przez Erblasser, jeżeli nie ma przyjęcia — staje się hereditas iacens, sąd kuruje. BGB § 1943 — brak odrzucenia w terminie = przyjęcie (Annahme der Erbschaft); odpowiedzialność nieograniczona, z możliwymi ograniczeniami (Nachlassverwaltung, Nachlassinsolvenz). KC art. 1015 § 2 (brzmienie pierwotne): brak oświadczenia w terminie sześciu miesięcy oznaczał co do zasady proste przyjęcie spadku; wyjątkowo następowało przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza, m.in. gdy spadkobiercą była osoba niemająca pełnej zdolności do czynności prawnych, osoba, co do której istniała podstawa do całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna; znaczenie miał także art. 1016.
Źródło: Tempus deliberandi (Justynian); silentium pro consensu non habetur (rzymskie); Code civil art. 770-771 (numeracja po reformie 2006 r. — poza zakresem; dawny Code Napoléon od art. 774); ABGB § 810; BGB § 1943; KC art. 1015 § 2 i 1016 w brzmieniu pierwotnym.
Kolekcja: prawo spadkowe