← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4kolacja · collatio · collatio bonorum · Ausgleichung
ang. collation of advancements
— Instytucja zaliczenia w dziale spadku darowizn dokonanych przez spadkodawcę za życia na rzecz określonych spadkobierców — wyrównanie szans, klasyczna kollacja. Klasyczna rzymska collatio bonorum — D. 37.6, 37.7 — pierwotnie obowiązek emancipowanych dzieci do zaliczenia majątku, który otrzymały po wyjściu z patria potestas, do masy spadkowej; rozszerzona w prawie justyniańskim na dzieci współspadkobierców. Klasyczna paremia donatum non praesumitur aequalitatem hereditariae — darowizna nie domniemywa się jako wyrównanie spadku. Pandektystyka — Ausgleichung unter Abkömmlingen, Erbenausgleich. Code civil art. 843-869 — rapport (collatio bonorum), oryginalnie obowiązek wszystkich zstępnych. ABGB §§ 787-792 — Anrechnung (Kollation); klasyczne austriackie zasady. BGB §§ 2050-2057a — Ausgleichungspflicht der Abkömmlinge: § 2050 — domniemanie obowiązku zaliczenia darowizn dokonanych na rzecz zstępnego (chyba że spadkodawca wyłączył); § 2051 — obowiązek dotyczy także zstępnych w drodze repreentacji. KC art. 1039-1043: art. 1039 § 1 — jeżeli w razie dziedziczenia ustawowego dział spadku następuje między zstępnymi albo między zstępnymi i małżonkiem, spadkobiercy ci są wzajemnie zobowiązani do zaliczenia na schedę spadkową otrzymanych od spadkodawcy darowizn, chyba że z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, że darowizna była dokonana ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia; art. 1041 — wartość darowizny określa się według stanu z chwili dokonania i cen z chwili działu; art. 1042 — jeżeli wartość darowizny przewyższa wartość schedy, spadkobierca nie ma obowiązku zwrotu nadwyżki. Klasyczna funkcja: ochrona równości spadkobierców przed nieuzasadnionym uprzywilejowaniem niektórych za życia spadkodawcy.
Źródło: Collatio bonorum (rzymskie — D. 37.6, 37.7); Code civil art. 843-869; ABGB §§ 787-792; BGB §§ 2050-2057a; KC art. 1039-1043.
Kolekcja: prawo spadkowe