← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L3ang. professional exam
— Egzamin zawodowy — końcowy etap kwalifikacji prawniczej w polskim systemie — stanowi instrument selekcji do wykonywania określonego zawodu prawniczego. Polskie zawody prawnicze (adwokat, radca prawny, notariusz, prokurator, sędzia) wymagają zdania egzaminu zawodowego po ukończeniu aplikacji. W II RP egzaminy adwokacki, sędziowski, notarialny przeprowadzane były przez komisje sądowe i samorządowe — z reputacją wymagających i selektywnych. PRL zachował system egzaminów, choć z modyfikacjami (silniejsza kontrola partyjna nad składem komisji). III RP do końca XX w. utrzymała model egzaminów organizowanych przez samorządy zawodowe (egzamin adwokacki, radcowski, notarialny — przed komisjami samorządów; egzamin sędziowski i prokuratorski — przed komisjami sądowymi i prokuratorskimi). Egzamin zawodowy stanowi dla aplikantów punkt kulminacyjny kilkuletniego procesu szkolenia — z istotnymi konsekwencjami dla dalszej kariery.
Źródło: rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 25 X 1932 r. o aplikacji sądowej i egzaminie sędziowskim (Dz.U. nr 95 poz. 825); pragmatyki samorządowe: ustawa z 26 V 1982 r. — Prawo o adwokaturze (Dz.U. nr 16 poz. 124 ze zm.); ustawa z 6 VII 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. nr 19 poz. 145 ze zm.); ustawa z 14 II 1991 r. — Prawo o notariacie (Dz.U. nr 22 poz. 91 ze zm.)
Kolekcja: zawody prawnicze i samorządy zawodowe