← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L3ang. appointment of a judge
— Powołanie sędziego — akt prawny ustanawiający osobę sędzią — stanowi w polskim systemie III RP centralny element ustrojowy. Konstytucja RP z 2 IV 1997 r. (art. 179) określa: sędziowie są powoływani przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, na czas nieoznaczony. Procedura: 1) ogłoszenie wolnego stanowiska w Monitorze Polskim, 2) złożenie wniosków przez kandydatów wraz z dokumentacją, 3) ocena formalna i merytoryczna przez sąd, w którym jest stanowisko, 4) opinia zgromadzenia ogólnego sędziów (wiążąca, jako gwarancja merytorycznej oceny środowiska), 5) przedstawienie kandydatów KRS, 6) wybór kandydata przez KRS i wniosek do Prezydenta, 7) decyzja Prezydenta o powołaniu lub odmowie powołania. W II RP "powołanie sędziego" nazywano "mianowaniem" — terminologia zmieniła się stopniowo w III RP. Powołanie sędziego ma w aktualnym polskim porządku konstytucyjnym znaczenie nieusuwalności — sędzia powołany przez Prezydenta RP korzysta z gwarancji dożywotniości, z wyjątkami konstytucyjnie określonymi (postępowanie dyscyplinarne, stan spoczynku z powodu wieku).
Źródło: Konstytucja RP z 2 IV 1997 r. (Dz.U. nr 78 poz. 483) (art. 179); ustawa z 20 XII 1989 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. nr 73 poz. 435); ustawa z 20 VI 1985 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 31 poz. 137 ze zm.)
Kolekcja: zawody prawnicze i samorządy zawodowe