← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku

mianowanie

ang. nomination

— Mianowanie — akt powołania na stanowisko publiczne — stanowiło w polskim XX w. tradycyjną formę obsadzania wybranych stanowisk, obecnie zastępowaną częściowo przez "powołanie". W II RP mianowanie sędziów dokonywał Prezydent RP na wniosek Ministra Sprawiedliwości — z opinią Rady Państwa. Mianowanie miało charakter dożywotni — sędzia mianowany nie mógł zostać usunięty bez postępowania dyscyplinarnego. PRL zachował terminologię: sędziowie byli mianowani przez Radę Państwa na czteroletnią kadencję (dekret z 14 V 1946 r.) — co stanowiło istotne ograniczenie nieusuwalności. Po 1956 r. częściowo przywrócono dożywotniość mianowania, choć z licznymi wyjątkami. III RP zastąpiła "mianowanie" sędziego "powołaniem" — z reformą 1989 r. terminologia się zmieniła. Pojęcie "mianowanie" zachowało się w stosunku do innych stanowisk publicznych — funkcjonariuszy służby cywilnej (od ustawy z 18 XII 1998 r. o służbie cywilnej, Dz.U. nr 49 poz. 483), niektórych stanowisk urzędniczych, oficerów Sił Zbrojnych. W praktyce różnica między "mianowaniem" a "powołaniem" sędziego ma znaczenie historyczne i symboliczne — odzwierciedla zmianę modelu od urzędnika państwowego (mianowany) do funkcjonariusza władzy sądowniczej (powołany).

Źródło: rozporządzenie Prezydenta RP z 6 II 1928 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 12 poz. 93) (część III); ustawa z 20 VI 1985 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 31 poz. 137 ze zm.); ustawa z 17 II 1922 r. o państwowej służbie cywilnej (Dz.U. nr 21 poz. 164); ustawa z 18 XII 1998 r. o służbie cywilnej (Dz.U. nr 49 poz. 483)

Kolekcja: zawody prawnicze i samorządy zawodowe

Otwórz w eksploratorze grafowym →