← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4rozliczenia pożytków i ciężarów (dział spadku) · compensationes fructuum et onerum · Abrechnung der Früchte und Lasten
ang. settlement of fruits and charges (partition of the estate)
— Postępowanie rozliczeniowe w dziale spadku obejmujące pożytki, ciężary i wydatki dotyczące majątku spadkowego, poniesione lub uzyskane w okresie wspólności. Klasyczna rzymska actio familiae erciscundae obejmowała computatio — obliczenie dochodów i wydatków współspadkobierców. Klasyczne rzymskie zasady: 1) pożytki dzielone proporcjonalnie do udziałów; 2) ciężary (podatki, koszty zachowania) rozdzielane analogicznie; 3) nakłady na rzecz wspólną — zwracane kosztującym; 4) szkody zawinione przez konkretnego współspadkobiercę — jego ryzyko. Pandektystyka — Auseinandersetzungsverfahren mit Abrechnung. Code civil art. 859-861 — comptes entre les copartageants; ABGB §§ 839-841; BGB §§ 2038, 2039 (nieformalne pomieszczenie przy podziale Erbauseinandersetzung). KC art. 207, 686 KPC: rozliczenia obejmują m.in. 1) pożytki naturalne (zbiory, drewno, pasze) — rozdzielone proporcjonalnie po dacie otwarcia spadku; 2) pożytki cywilne (czynsze, dzierżawne) — pobierane przez spadkobiercę zarządzającego, lecz rozliczone w dziale; 3) ciężary fiskalne (podatki gruntowe, opłaty za użytkowanie wieczyste, opłaty komunalne); 4) koszty zachowania substancji (remonty, naprawy, ubezpieczenia); 5) nakłady inwestycyjne dokonane przez jednego ze spadkobierców (modernizacje, rozbudowy) — z prawem do zwrotu w granicach wzbogacenia; 6) szkody w masie spadkowej spowodowane przez współspadkobiercę zarządzającego — odpowiedzialność za winę umyślną i rażące niedbalstwo. KPC art. 686 — sąd przy dziale spadku rozstrzyga także o wzajemnych roszczeniach pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na nie nakładów oraz spłaconych długów spadkowych.
Źródło: Actio familiae erciscundae cum computatione (rzymskie); Code civil art. 859-861; ABGB §§ 839-841; BGB §§ 2038-2039; KC art. 207, 1035; KPC art. 686.
Kolekcja: prawo spadkowe